Nederlandse bijdrage aan Cannes, Borgman, wordt enthousiast ontvangen

Het team van Borgman in Cannes: van links naar rechts: producer Marc van Warmerdam, actrice Annet Malherbe, acteur Jan Bijvoet, actrice Hadewych Minis, de Vlaamse acteur Jeroen Perceval en regisseur Alex van Warmerdam. Foto EPA / Ian Langsdon

Het Songfestival was niet het enige festival waar Nederland sinds jaren weer eens meedeed in de premier league. Borgman, de eerste Nederlandse bijdrage aan de hoofdcompetitie van Cannes in 38 jaar, was vanmorgen te zien. NRC-filmredacteur Coen van Zwol blogt vanuit Cannes over de reacties; die zijn ronduit positief.

Daar was hij vanochtend dan: Borgman, de eerste Nederlandse bijdrage aan de hoofdcompetitie van Cannes in 38 jaar. De persconferentie was rustig, maar goed, en de eerste buzz klonk niet slecht. Een beschaafd applaus met voldoende volume, maar niet lang.

Borgman gaat over de zwerver Camiel Borgman die een modernistische villa binnen dringt en met vijf volgelingen het welvarende gezin – pa, ma, drie kinderen – met moord, doodslag en paranormale middelen isoleert en tegen elkaar uitspeelt. Een wrede, prachtige fabel vol macabere humor over het kwaad, of een engel der wrake, of god, of satan – dat zijn zo van die dingen waar Alex van Warmerdam zich zelf nooit over zal uitspreken.

Intrigerend en galgenhumor, maar ietwat zwakke finale

En wat vindt de filmpers? De eerste reacties zijn zeer positief. The Hollywood Reporter, die bijna de dertigduizend filmmensen hier naast hun ontbijtbord hebben liggen, spreekt van ‘a quirky study of the unrelenting grip of evil’ en vindt de film prachtig gemaakt, maar sterker in zijn ‘intrigrerende opzet dan in zijn rommelige ontknoping’. Niettemin zou de film een enerverend en origineel werk dat zijn internationale niche wel vindt, aldus The Hollywood Reporter.

Variety is nog wat enthousiaster, en rept van een ‘sly, insidious and intermittently hilarious domestic thriller that is likely to remain one of the most daring selections of this year’s Cannes competition’. Borgman wordt omschreven als een ‘sekterecruteringsfilm met bovennatuurlijke ondertonen’ en ‘smakelijke galgenhumor’, al klaagt ook Variety dat de film in de finale stoom verliest.

Herinnert aan Haneke

De derde van de Angelsaksische vakbladen, Screen International, ziet in Borgman een huwelijk van Michael Haneke en Roy Andersson, de Zweedse meester van het wrange absurdisme, zoals Variety er een huwelijk van Haneke en David Lynch in ziet. Hoofdrolspeler Jan Bijvoet als satanische Camiel Borgman herinnert aan het zijige charisma van tweevoudige Oscarwinnaar Christoph Waltz, aldus Screen – en ook dat vond Variety. Net zoals het eind van deze ‘elegante, plagerige puzzel’ ook hier niet als helemaal bevredigend wordt ervaren.

Met de buitenlandse verkoop van Borgman zit het dus wel goed. Daily Telegraph noemt Borgman ‘een soort Funny Games van Haneke, maar dan echt grappig’. Uiteraard staat de film van Alex van Warmerdam in de schaduw van de gebroeders Coen, wier Inside Llewyn Davis, over een mislukte zanger in de folkscene van Greenwich Village vlak voor de opkomst van Bob Dylan, hier en daar met hossanageroep wordt onthaald. Maar de Van Warmerdammen kunnen vanavond met gerust hart feesten op het strand.