We beleggen weer. Nu dat huiswerk nog

Nederlanders, van oudsher enthousiaste spaarders, komen eindelijk in opstand tegen de extreem lage spaarrentes van 2 procent of minder die niet eens de inflatie goedmaken, zo meldde deze krant vrijdag. Ze verhuizen momenteel grote bedragen van spaar- naar beleggingsrekeningen. ABN Amro, de Nederlandse marktleider in particuliere beleggingen, ziet „een verschuiving van cash naar beheer”. Alex Vermogensbeheer verwelkomde in het eerste kwartaal van 2013 netto 310 miljoen euro aan nieuw geld – 110 miljoen meer dan in heel 2012. Van dat nieuwe geld kwam 62 procent van spaarrekeningen. Dat is goed nieuws. Wij móéten ook meer zelf gaan beleggen nu overheid en pensioenfondsen steeds minder voor ons zorgen – een terugkerend thema in deze column. Maar dat vergt wel meer eigen huiswerk: beleggen is een stuk ingewikkelder dan sparen.

Gelukkig is de beleggingsmarkt de afgelopen jaren sterk gedemocratiseerd. Een stortvloed aan gratis informatie op het internet heeft de kenniskloof tussen particulier en professional spectaculair verkleind. Gebruiken wij die ook? Nog veel te weinig, zo blijkt uit de bezoekcijfers van websites – dat is het slechte nieuws. Wie gaat beleggen zal zich moeten verdiepen in wat er te koop is, en effecten, trackers en beleggingsfondsen onderling moeten vergelijken om de beste presteerders te kunnen selecteren. De rijkste bron van zulke informatie is Morningstar. Deze Amerikaanse vergelijkingssite bevat een schat aan harde data over 442.000 fondsen en trackers en negen miljoen individuele effecten. Toch trekt de site in Nederland niet meer dan zo’n 50.000 unieke bezoekers per maand. Kennelijk lezen wij liever de lichter verteerbare columns en financiële nieuwsberichten op IEX.nl (350.000 bezoekers) en Belegger.nl (101.000) – al bevat de laatste site ook veel harde informatie over aandelen.

Een geluk bij dit ongeluk is dat de Nederlandse markt verhoudingsgewijs vriendelijk voor beleggers is. Dat blijkt uit een tweejaarlijks onderzoek dat Morningstar deze week publiceerde. De Global Fund Investor Experience vergelijkt de positie van fondsbeleggers in 24 landen, op thema’s als belastingen, transparantie, toezicht en regelgeving. Over de gehele linie scoort Nederland als enige Europese land een B, net als Singapore, Taiwan en Thailand; alleen Zuid-Korea (B+) en de VS (de enige A op aarde) doen het beter. Nederlandse beleggingsfondsen publiceren de namen van hun managers, ofschoon ze daartoe niet verplicht zijn. Ook vermelden ze of die managers skin in the game hebben, ofwel hun eigen geld in het fonds hebben geïnvesteerd. Dat gebeurt verder alleen in de VS. Zo weet Jan de Belegger welke personen verantwoordelijk zijn voor zijn verliezen en rendementen, en of die hun eigen verkooppraatjes serieus nemen.

Toch valt er nog veel te verbeteren. Zo betalen Nederlandse fondsbeleggers relatief veel belasting, wat hun rendementen drukt. Singapore heft überhaupt geen belasting, en Japan en Spanje doen dat pas wanneer de belegger zijn fonds weer verkoopt. Maar dat is geen excuus. Wij moeten ons huiswerk gaan maken.

Journalist Joost Ramaer schrijft elke week over beleggingszaken.