Second opinion hoort bij goede geneeskunde

De orde van medisch specialisten stelt voor patiënten een eigen bijdrage te vragen voor een second opinion (NRC Handelsblad, 7 mei). Redenen zijn dat er bezuinigd moet worden en second opinions weinig opleveren in de zin van een andere diagnose en/of behandelplan.

De laatste jaren werd het instituut van de second opinion gezien als groot goed, als teken van professionele volwassenheid: artsen erkenden hiermee dat zij niet onfeilbaar waren en dat het daarom nuttig kan zijn een collega eens ‘met frisse blik’ naar de patiënt te laten kijken.

Dit geldt vooral bij ernstige diagnosen of ingrijpende behandelplannen. Ook bij suboptimale communicatie tussen arts en patiënt kan deze laatste grote behoefte hebben aan een tweede mening. Artsen vergeten wel eens hoe hulpeloos een patiënt zich kan voelen wanneer deze zich grote zorgen maakt over zijn gezondheid en zich onvoldoende serieus genomen voelt. Ten slotte vormt een second opinion een van de instrumenten waarmee medici elkaar de maat nemen en draagt het op die manier bij tot kwaliteitswaarborg.

Eigen bijdragen dienen twee doelen: de patiënt neemt meer verantwoordelijkheid voor de behandeling en zo’n bijdrage werpt een drempel op tegen te lichtvaardige zorgconsumptie. Die bijdrage moet wel zo klein zijn dat deze een uitkeringstrekker niet ervan weerhoudt noodzakelijke hulp te zoeken. De drempel moet dus meer van psychologische dan financiële aard zijn. Maar dan moet die drempel gelden voor alle soorten hulp, van huisarts tot specialist, in zowel de somatische als de geestelijke zorg, en niet de nuttige second opinion selectief ontmoedigen.

Prof. dr. Sven Danner

Emeritus hoogleraar Interne Geneeskunde