Phanos laat 570 miljoen euro schuld na

Geert Ensing steeg hoog en viel diep met zijn vastgoedbedrijf Phanos. Schuldeisers zitten nu ook achter zijn privébezittingen aan.

Te koop, uit de failliete inboedel van vastgoedbedrijf Phanos: kasteel in Houten. Foto Shutterstock

Altijd al interesse gehad in het kasteeltje dat Hendrick de Pieck van Wolfsweerd in 1645 liet bouwen in Houten? Opgetrokken in de Hollands classicistische stijl, omgeven door een historische tuin met lange lanen op in totaal dik 48.000 vierkante meter. U kunt zich dan melden bij curator Cees de Jong, die het faillissement van vastgoedbedrijf Phanos behandelt. Vorig jaar ging het bedrijf van vader en zoon Geert en Hans Ensing failliet. Een aantal onderdelen van het bedrijf wist curator De Jong al te verkopen, maar voor het kasteel, twee poortgebouwen, een oranjerie en de tuin heeft hij nog geen koper weten te vinden.

Terwijl het kasteel wel in prima staat moet verkeren. In 1999 liet Geert Ensing het met steun van het Nationaal Restauratie Fonds grondig restaureren, nadat het in 1987 was afgebrand en daarna jarenlang wegkwijnde. In 2002 was het kasteel in ere hersteld en trok Ensing er met zijn bedrijf Phanos in. Het was de kroon op het werk van de voormalig ambtenaar van de gemeente Uithoorn, die begin jaren negentig voor zichzelf begonnen was.

Als ambtenaar en directeur Stadsontwikkeling van Uithoorn had Ensing jarenlange ervaring met het verwerven van strategische grondposities. Grond die nog geen bouwstemming had, maar dat wel zou krijgen. Die ervaring kwam goed van pas bij zijn eigen vastgoedbedrijf. Wat ook hielp was zijn boerenachtergrond, zo zei hij eens in een interview. Hij sprak de juiste taal als hij een erf opliep om met boeren te onderhandelen over de verkoop van hun grond. Hij had een „vertrouwenwekkende boerenkop”.

Ensing had ook goede contacten in de lokale politiek. Onmisbaar om soepel een vergunning te kunnen krijgen, of net iets eerder te weten dat een bepaald besluit er aan zit te komen. Door zijn goede contacten wist hij in 2000 zelfs een heuse oud-burgemeester aan te trekken als directeur van zijn bedrijf. Aat de Jonge was daarvoor burgemeester van Houten. Na twee jaar vertrok de CDA’er weer en werd weer burgemeester, te Dronten.

Het bedrijf van Ensing groeide verder tot een serieus vastgoedbedrijf, dat door heel Nederland geld verdiende met de bouw en verkoop van bijvoorbeeld woningen. In 2005 werd Phanos landelijk bekend als de nieuwe hoofdsponsor van voetbalclub FC Utrecht.

Pareltje van Phanos was de Hof van Saksen, een park met luxe vakantieboerderijtjes in Saksische stijl, net onder Assen. Om het project te financieren leende Phanos onder andere geld van honderden boeren, die meer dan 20 miljoen euro in het park staken, met de belofte van gegarandeerd rendement. Banken leenden Ensing dik 125 miljoen voor het park. Maar garanties zijn niks waard als er geen geld is. De bezoekersaantallen vielen tegen en het park leed verlies. De Sof van Saksen, werd het park genoemd. Over 2010 kregen de boeren vervolgens geen 8 maar 6 procent uitgekeerd. Een jaar later kregen ze 15 procent van hun inleg terug.

Daarna gebeurde met Geert Ensing wat zo veel van zijn collega’s die ook hoog gestegen waren de afgelopen jaren overkwam: keihard vallen. In de zomer van vorig jaar ging de ene na de andere vennootschap van hem failliet. Deze week publiceerde de curator het tweede faillissementsverslag van Phanos. Dik 570 miljoen euro schuld laat het bedrijf na. ABN Amro, SNS Reaal en de Rabobank zijn met respectievelijk 215 miljoen, 80 miljoen en 45 miljoen euro de grootste schuldeisers.

En Ensing zelf? Die trok zich jaren geleden al langzaam terug uit het bedrijf, ten faveure van zijn zoon Hans. Ensing legde zich toe op zijn landgoed Villa Loggio in Toscane, met bijbehorende wijngaarden. Maar hij loopt nu de kans alles kwijt te raken, omdat hij ook privé aansprakelijk is voor leningen die zijn bedrijf kreeg, vertellen betrokkenen.

Dat voelde Ensing waarschijnlijk al aankomen. In Nederland heeft hij volgens het kadaster geen privébezittingen meer sinds vorig jaar. Vlak voor het faillissement van zijn bedrijf heeft hij met zijn vrouw huwelijkse voorwaarden opgesteld. Daardoor is zij sinds april 2012 eigenaresse van hun woonhuis in Uithoorn, dat volgens de akte een woz-waarde van 574.000 euro heeft. Het heeft ABN Amro er niet van weerhouden om in juli vorig jaar voor dik 10 miljoen euro beslag op het huis te leggen, zo blijkt uit het kadaster.

Geert Ensing was niet bereikbaar voor commentaar.