Ik zoek me rot naar ons trouwboekje

Boris Dittrich, nu advocacy director bij Human Rights Watch, won gisteravond de Jos Brink Prijs, voor zijn werk voor de homo-emancipatie. „Een verrassing: Hans Klok verscheurt de enveloppe en tovert mijn naam te voorschijn!”

A man attends an anti-gay rally in Kiev May 14, 2013. Participants of the rally gathered to protest against the upcoming "March of Equality" event organized by civil rights and gay rights activists, according to local media. The placard reads: "Homosexuality destroys family values". REUTERS/Sergii Polezhaka (UKRAINE - Tags: CIVIL UNREST SOCIETY) REUTERS

Zondag 12 mei

„Waar woon je?” vraagt een kennis die ik op Schiphol tegenkom. „Berlijn”, antwoord ik. Het voelt als een leugen, maar is toch echt waar. Ik kan het zelfs bewijzen, want ik heb een inschrijvingsbewijs van het Berlijns bevolkingsregister op zak. Al kreeg ik dat niet zonder slag of stoot, toen Jehoshua en ik ons vorige week bij de ambtenaar in Prenzlauer Berg meldden. Het register is gevestigd in een donker bakstenen gebouw dat in de Tweede Wereldoorlog dienst deed als ziekenhuis. Nadien zijn er in de kelder mensen gemarteld en vermoord door de Russische geheime dienst. Een plakkaat op de muur herdenkt hen en bij de ingang wordt een oproep gedaan informatie te geven over mensen die er verdwenen zijn. Overal in Berlijn voelen we de zwaarte van de geschiedenis. In een kamer met hoge muren en uitzicht op de binnenplaats moeten we ons melden. De ambtenaar is stug en zeer formeel. Ze neemt het inschrijfformulier met ons door. Dan vraagt ze: „Bent u evangelisch of rooms-katholiek?” „Geen religie,” zeg ik. Ze kijkt naar haar aantekeningen en mompelt misprijzend „hmm”. Dan stelt ze de vraag aan mijn man die in Israël is geboren. Jehoshua aarzelt. „Ik ben Joods”, zegt hij. Even is ze stil, tikt met haar pen op het bureau. Haar stem gaat omlaag. „Dat registreren we niet.”

We vertellen dat we getrouwd zijn. De ambtenaar zegt afgemeten „Bij ons in Duitsland erkennen we geen huwelijk tussen twee mannen.” We worden als partners geboekstaafd. Ik kan het niet laten en zeg dat ik hoop dat Duitsland na de verkiezingen het homohuwelijk gaat invoeren. Ze zucht. „Sommige mensen willen dat inderdaad ja.” Ook al wordt ons huwelijk niet erkend, toch moet ik ons trouwboekje binnen twee weken overleggen. Wat de sanctie is als ik dat niet doe, is me niet duidelijk, maar met deze ambtenaar valt niet te spotten. In haar computer maakt ze een kanttekening bij onze ‘Anmeldebestätigung’.

Maandag

In Amsterdam aangekomen zoek ik me rot naar ons trouwboekje. Het moet ergens in een doos liggen, tenzij het tijdens de verhuizing uit New York in de container is ingepakt die ergens op een boot over de oceaan richting Europa wordt vervoerd. Deze week ben ik in Nederland, want de Nederlandse regering organiseert een tweedaagse internationale conferentie over de rechten van homo’s, lesbiennes, biseksuelen en transgender mensen. Vrijdag is de internationale dag tegen homofobie en transfobie (IDAHO). Die dag wordt in veel landen in de wereld gevierd. Op vrijdag houd ik de slottoespraak. Human Rights Watch organiseert samen met de ontwikkelingsorganisatie HIVOS op zaterdag een bijeenkomst in de Balie in Amsterdam. We houden de campagne ‘Wanted for love’ ten doop. We nodigden Michel Togué uit Kameroen uit. Hij is advocaat en gespecialiseerd in mensenrechten. Hij verdedigde een student die een sms’je had verstuurd aan een man met de tekst ‘Ik ben verliefd op je.’ De student werd verraden en kreeg drie jaar gevangenisstraf. In Kameroen is homoseksueel gedrag strafbaar. Vervolgens werd Michel Togué, zijn vrouw en kinderen met de dood bedreigd. De orde van advocaten in Kameroen en de politie bij wie hij bescherming zocht reageren laconiek. „Moet je maar geen homo’s verdedigen..” Zijn vrouw en kinderen zijn het land ontvlucht en kregen asiel in de Verenigde Staten. Ik overleg met de directeur van ons kantoor in Amsterdam, Anna Timmerman, hoe we Michel Togué’s verblijf zo nuttig mogelijk voor hem kunnen maken. Germ Kemper, de deken van de Amsterdamse orde van advocaten, zegt toe hem te ontvangen, en ook Lawyers for Lawyers. Zaterdagavond zullen we Born this Way laten zien, een aangrijpende documentaire over homohaat in Kameroen. Het is dan ook de avond van het Songfestival, met Anouk in de finale. Als er maar iemand naar Michel Togué wil komen luisteren.

Dinsdag

Vandaag brief verstuurd aan de Europese Commissie over de dialoog met Oekraïne. Dat land wil graag bij de EU, maar bediscussieert allerlei voorstellen voor anti-homowetten. ‘Positieve propaganda’ over homoseksualiteit kan tot zes jaar gevangenisstraf leiden. Volgende week ben ik te gast in Kiev bij de opening van de Gay Pride Week. Vorig jaar werd die bruut uiteengeslagen. Er zijn nu al doodsbedreigingen op internet en er zijn tegendemonstraties aangekondigd. Ik zie er tegenop, maar wil toch mijn solidariteit tonen. Ik draag argumenten in de brief aan om pas op de plaats te maken met Oekraïne en EU-lidmaatschap.

Vanavond een diner bij Pieter Ligthart thuis. Hij nodigde twintig vrienden uit en ik vertel over mijn werk. Het is mijn hoop dat de aanwezigen geld gaan doneren aan Human Rights Watch. Omdat wij onafhankelijk willen blijven, accepteren we geen overheidssteun en zijn particuliere donaties van essentieel belang. Gelukkig steunt de Postcode Loterij ons werk, maar er is veel geld nodig voor onze activiteiten in meer dan negentig landen in de wereld.

Woensdag

De dag begint goed. Lex Janssen van de Arbeiderspers mailt dat mijn roman De Waarheid Liegen een tweede druk krijgt. Opgewonden stoot ik een stapel paperassen om en daar komt ons trouwboekje tevoorschijn! Meteen gekopieerd en naar de Duitse ambtenaar gestuurd.

Aan het eind van de conferentie zal de Jos Brink Staatsprijs uitgereikt worden aan een organisatie of persoon die zich ingezet heeft tegen discriminatie van homo- en transgender mensen. Er zijn drie kandidaten, ik ben er één van. Spannend!

Zondag wordt mijn moeder 91 en dat vieren we met de hele familie. Mijn vader die 90 jaar wordt gevraagd wat voor cadeau ze wil. We komen er niet uit. Ik wou dat ik haar een dosis gezondheid kon geven zodat ze weer kon lopen.

Met mijn koffer in de trein naar Den Haagvoor de openingsreceptie van de conferentie.

Donderdag

Hele dag vergaderd. Ik hoor dat de Gay Pride Parade in Kiev volgende week zaterdag waarschijnlijk verboden wordt omdat zich via internet al meer dan 30.000 tegendemonstranten hebben aangemeld. De politie kan geen afdoende bescherming bieden. Overleg met activisten in Oekraïne.

De eerste dag van het IDAHO-congres wordt besloten met een groot diner in de Ridderzaal. Ik zit aan tafel bij Koningin Máxima die met haar aanwezigheid een krachtig signaal afgeeft dat ze voor tolerantie en openheid is. Aan tafel ook de hoge commissaris voor mensenrechten van de Verenigde Naties, mevrouw Pillay. Met haar heb ik een discussie over de voortgang van de strijd tegen geweld en discriminatie.

Vrijdag

Vandaag komt advocaat Michel Togué uit Kameroen op Schiphol aan. We hebben vooruitlopend op het debat van zaterdagavond in de Balie een paar interviews voor hem geregeld. Ik vind het belangrijk dat zo veel mogelijk mensen weten dat er meer slachtoffers zijn van homohaat dan alleen homo’s zelf.

’s Avonds is de uitreiking van de Jos Brink Staatsprijs in het Haagse Diligentia. Een verrassing: Hans Klok verscheurt de enveloppe en tovert mijn naam te voorschijn! Ik ben ontroerd.Ik draag de prijs op aan alle hetero’s die hun nek uitsteken en homo’s helpen in de strijd.

    • Boris Dittrich