Drugskok strijdt tegen drugskok

Breaking Bad Seizoen 3 en 4 13 afleveringen van 45 minuten per seizoen € 39,99 (Seizoen 3 is uit, seizoen 4 verschijnt 22 mei)

Het moreel verval van antiheld Walter White bereikt in seizoen 3 en 4 van Breaking Bad nieuwe dieptes. De sukkelige scheikundeleraar die carrière maakt in de misdaad als kok van crystal meth van topkwaliteit, doet steeds meer moeite zijn agressie te maskeren en steeds minder om die te beteugelen. Nadat bij Walt de diagnose van longkanker was gesteld en hij nog maar een jaar te leven zou hebben, vatte hij het plan op om zijn vrouw en kind bemiddeld achter te laten. Inmiddels zijn de ethische dilemma’s waar de criminaliteit hem voor stelt, de ruggegraat van de serie.

In seizoen 1 maakte Walt nog een lijstje, toen hij een boze drugsdealer gevangen hield in de kelder. Onder ‘Hem laten leven’ zeven punten, zoals: ‘Dat is het goede om te doen, je bent geen moordenaar, je zal niet met jezelf kunnen leven’. Onder ‘Dood hem’ maar één argument: ‘Hij vermoordt je hele familie als je hem laat gaan’. Als de geboeide man hem aanvalt, kent Walt geen genade. Valt dat onder zelfverdediging?

In seizoen 2 kijkt hij toe als de vriendin van zijn compagnon Jesse stikt in haar kots. De verslaafde vrouw heeft Jesse aan de heroïne gebracht. Walt wil Jesse redden en dus grijpt hij niet in. Is dat verdedigbaar? Is zij zelf verantwoordelijk voor haar gevaarlijke drugsgebruik? Of is hulp bieden aan iemand in nood ethisch en menselijk gezien altijd vereist?

In seizoen 3 huurt Gus, de drugsbaron voor wie Walt werkt, een tweede drugskok in, Gale. Deze Gale is sympathiek en keurt het bereiden van drugs goed vanuit ideologische principes. Maar Gale is een pion in het cynische spel van Gus. De baas vindt Walt te lastig, dus laat hij hem zijn eigen vervanger opleiden. Als Gale zelfstandig kan werken, betekent dat de dood van Walt. Ten einde raad besluit Walt dat Gale geofferd moet worden. Is dat nog steeds zelfverdediging? Is Gale niet onschuldig? En Jesse – labiel, onzeker – moet het opknappen. Over hoe dat te rechtvaardigen is, dubt Walt niet meer: hij is aan het overleven.

In seizoen 4 werken die besluiten door. Jesse raakt in een diepe depressie en probeert met dagenlange feesten zijn hoofd leeg te maken. Walt houdt zijn werk, maar voor hoe lang? Wat gaat Gus nu doen? Niet Gale, maar Gus is het doel, en Walt koopt een pistool. Hij neemt nieuwe, discutabele beslissingen.

Walt wint. Zijn vasthoudendheid, zijn naïviteit en droeve blik wekken onweerstaanbaar mededogen. En zijn vele vormen van zelfmisleiding en zijn gerationaliseerde wandaden geven voortdurend stof tot discussie.

Ten tijde van seizoen 1 wilde scenarioschrijver Vince Gilligan zijn held Walt nog een carrière laten maken als maffiakoning. Maar dan lag een grandioos gestoord verloop à la Scarface misschien te veel voor de hand. Gilligan maakt van Walt nu een mislukte gangster – in feite is hij nog steeds de krabbelaar die als hij als leraar was. Getreiterd, wanhopig op zoek naar controle over zijn leven. Maar nu is hij wel zo bang dat hij meedogenloos wordt.

Tegelijk oefent hij zich zo zeer in manipuleren en goedpraten dat hij zijn brave echtgenote verstrikt in zijn web. Dat levert pijnlijke en hilarische scènes op. Zijn deemoedigheid is Walt verleerd, maar bij zijn vrouw en familie moet hij met zichtbare tegenzin diep door het stof. Aan zijn treurgang komt geen einde. Des te verrassender is het explosieve slot, met adembenemende visuele horror. Daarin schuilt de belofte dat Walt nog meetelt.

De beeldvoering van Breaking Bad is onverminderd oogstrelend, met betekenisvolle close-ups en weidse woestijnshots. Zoals dit veeleisende drama op alle fronten een fabelachtig niveau handhaaft. Dat terwijl seizoen 4 eigenlijk vooral voorsorteren is voor de finale, seizoen 5, die dit jaar in de VS op tv komt. Dat kan het besluit worden van een meesterwerk.