‘Wij hebben straks veel werknemers nodig’

Klanten doen zuinig aan de kassa, banken zijn terughoudend met krediet, het regent faillissementen. Toch zijn er ondernemers die nu durven te investeren – tegen de crisis in. Slot van een serie.

Uitzicht over het IJ vanaf de voormalige Shell-toren.

„Wat heeft elke wereldstad maar Amsterdam nog niet?”, vroeg Sander Groet zich al jaren geleden af. „Een uitkijkpunt”, beantwoordt hij zelf. „Amsterdam is een platte stad en dat geeft prachtige vergezichten.” Dat gemis inspireerde de 44-jarige ondernemer voor zijn winnende inzending op een prijsvraag van de gemeente Amsterdam: bedenk een nieuwe bestemming voor de oude Shelltoren aan de noordoever van het IJ. Uit 32 inzendingen kwam Groets plan ‘De Toren’ als beste uit de bus. Prijs: Groet mag het plan, met enkele zakenpartners, zelf uitvoeren en exploiteren.

De eigenaar van de Amsterdamse discotheek Club AIR nabij het Rembrandtplein – op de plek waar vroeger de legendarische, extravagante club iT was gevestigd – droomt al langer van een eigen toren in Amsterdam-Noord. „Eerst wilde ik er zelf een laten bouwen, maar toen kwam het idee van de gemeente om de 47 jaar oude Toren Overhoeks, zoals het markante voormalige Shell-laboratorium oorspronkelijk heet, nieuw leven in te blazen.” Bovendien bracht de economische crisis Groets financieringsplan voor een geheel nieuwe toren in gevaar.

Een uitkijkpost bleef het uitgangspunt in Groets plan voor het vijftig jaar oude Shellgebouw. „In de 79 meter hoge toren gaan we nu een 24-uurs economie inrichten”, zegt Groet. „Met een skybar met restaurant in de top en daaronder kantoorruimte voor jonge creatieve bedrijven, studio’s voor muzikanten, een hip hotel en in de kelder een club.”

Voor het ontwikkelingsplan en de financiering van de toren ging Groet in zee met wat hij noemt „twee rasechte Amsterdamse” bedrijven: ID&T en Lingotto. Lingotto is een bureau dat gespecialiseerd is in de herontwikkeling van bestaande gebouwen. ID&T is de internationale dancefeestorganisator van de 41-jarige Duncan Stutterheim, onlangs verkocht aan het Amerikaanse SFX. Nadat Stutterheim in het najaar een eerder bod van SFX van 100 miljoen dollar op het gehele bedrijf had geweigerd, ging hij in maart wel in op een bod van 102 miljoen op 75 procent van ID&T.

Had Stutterheim bij nader inzien ineens geld nodig voor de toren aan het IJ? „Het een heeft absoluut niets met het ander te maken”, zegt Groet. „De keuze voor ID&T was voor ons puur strategisch. We zetten, tot tevredenheid van stadsdeel Noord, vooral in op de creatieve industrie en daar is ID&T het schoolvoorbeeld van.” Vóór Groet in 2010 Club AIR opzette, werkte hij jaren voor ID&T.

De twee voormalige dancecollega’s gaan het gebouw niet alleen zelf exploiteren en er zelf kantoor houden, ze investeren zelf mee. Beraamde kosten: rond de 50 miljoen euro. „Een gigantisch bedrag, natuurlijk, maar we hebben alles goed doorgerekend. Er zullen voldoende inkomsten tegenover staan”, verzekert hij.

De financiering is nog niet rond. Groet is in gesprek met zowel andere particuliere investeerders als met banken. Hij voert die gesprekken niet zelf, maar „ik hoor dat ze goed lopen”. Want: „Zelfs in slechte economische tijden hebben we een goed plan. Het gaat hier om een landmark en die doen het altijd goed. Mensen willen nu eenmaal iconen.”

Van de crisis lijkt Groet dus niet veel last te hebben, al zoekt hij met zijn mix van horeca, toerisme en kantoorruimte toch een risicovolle markt op. Amsterdam heeft een overaanbod aan kantoorruimte; er is veel leegstand. „Toch krijgen wij veel aanmeldingen”, zegt Groet. „We hadden de toren twee keer zo hoog kunnen maken.”

Sleutel voor de aantrekkingskracht is de „duidelijke doelgroep” die Groet zoekt: louter huurders uit de creatieve sector en entertainmentindustrie. Die bedrijven zullen zich thuis voelen bij de overige bestemmingen van het gebouw: mogelijk wil „een cool New Yorks hotel” waarvan Groet de naam nog niet mag verklappen er een filiaal vestigen – in de centrale lobby geen pianist maar een dj. Bedrijven kunnen gebruikmaken van gemeenschappelijke vergaderzalen en lunchruimtes. De Toren moet volgens Groet „een epicentrum worden voor alle creatieve bedrijven, een ontmoetingsplaats waar kruisbestuiving kan ontstaan.”

Met creatieve industrie heeft Groet ervaring, met het uitkijkpunt op de bovenste twee etages – 21 en 22 – niet, beseft hij zelf ook. Hij weet ook niet precies wat de vraag ernaar zal zijn. „Dat blijft richting medefinanciers een lastig punt, maar ik geloof in wat iemand ooit tegen me zei: dat het toppunt van creativiteit is iets te creëren waar nog geen vraag naar is. Ik geloof overigens wel dat er behoefte aan is. Daarnaast geloof ik echt in de magneet Amsterdam. De stad is goed bezig. Wij krijgen hier straks een vergunning om 24 uur per dag open te zijn. Een dergelijk soort uitgaansleven is essentieel want het brengt jonge mensen naar de stad. Vroeger heette dat overlast, nu zien ook stadsbestuurders er de grote mogelijkheden van.” Amsterdam-Noord wordt volgens Groet de nieuwe hippe buurt van de hoofdstad, die daarmee „terug aan het water” komt te liggen. „Op dit moment is Noord met zijn Van der Pekbuurt die vlak achter de toren ligt, sociaal gezien een lastige wijk met hoge werkloosheid. Nou, ik kan verzekeren: wij hebben straks heel veel werknemers nodig.”

    • Alexander Vandebeek