De kwestie-Van Rey dreigt nu de hele VVD in een conflict te storten

Roermondse VVD’ers willen ‘hun’ Jos van Rey op de kieslijst. Maar hij wordt verdacht van corruptie. De rest van de partij gruwt ervan.

De oproepen komen uit alle delen delen van het land. Het ongemak is groot. Sommige leden bereiden een petitie voor, anderen een motie op het partijcongres van volgende week: VVD’ers uit alle geledingen van de partij vragen actie van het hoofdbestuur nu de omstreden Limburgse VVD-politicus Jos van Rey volgend jaar in Roermond lijstduwer bij de gemeenteraadsverkiezingen zal zijn. Zij vrezen voor het aanzien van hun partij.

Tegen Van Rey loopt een strafrechtelijk onderzoek op verdenking van corruptie als wethouder van Roermond. Hij legde daarom vorig jaar zijn functies als senator en wethouder neer. Sindsdien weigert de VVD in Roermond afstand van hem te nemen. Vorige week werd bekend dat Van Rey in 2014 lijstduwer wordt.

VVD’ers uit Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht, Gelderland, Limburg en Overijssel bepleiten tegenover deze krant dat het hoofdbestuur ingrijpt.

De talentscout van de partij, Martijn Jonk, zegt dat het hoofdbestuur twee opties heeft: de afdeling Roermond verbieden onder de naam VVD aan de raadsverkiezingen mee te doen of een aantal individuele Roermondse VVD’ers royeren.

„Het hoofdbestuur moet ingrijpen, dat kan haast niet anders”, aldus Jonk, die voor de Tweede Kamerfractie de training van jonge politieke talenten verzorgt.

Jonk is ook bestuurslid van de Kamercentrale Noord-Holland-Noord en was landelijk voorzitter van jongenorganisatie JOVD. Volgens hem is het „onbestaanbaar” en „uiterst schadelijk” als Van Rey voor de VVD aan de verkiezingen meedoet. Hij wijst erop dat Van Rey, voordat er een onderzoek tegen hem werd begonnen, door een onafhankelijke onderzoekscommissie al werd beticht van „de schijn van belangenverstrengeling”.

Jonk spreekt het vermoeden uit dat Korthals „het probleem klein wil houden – maar dat lukt gewoon niet meer”. Korthals voerde woensdag spoedoverleg met Van Rey. Jonk zegt dat het gaat „om het imago van de partij”. Van Rey heeft volgens bronnen in de VVD gedreigd met een afsplitsing. „Maar we moeten ons niet laten chanteren om die paar Roermondse zetels”, aldus Jonk.

Met het oog op het partijcongres van volgende week, waar de partij nieuwe integriteitsregels bespreekt, werken VVD’ers uit zeker zes regio’s aan een verklaring waarin zij het hoofdbestuur om actie vragen. Zij overwegen op het congres een motie tegen Van Rey in te dienen.

Een van de initiatiefnemers is Marian Propstra, VVD-Statenlid in Zuid-Holland. Zij vindt dat Van Rey geen vertegenwoordigende functie namens de partij kan vervullen zolang er strafrechtelijk onderzoek tegen hem loopt. Zij is „buitengewoon onaangenaam verrast” dat dit toch dreigt te gebeuren en vreest dat dit „afstraalt op de hele partij”. „Het doet mij pijn dat de partij in zo’n negatief daglicht wordt geplaatst”, aldus Propstra.

Mijntje Pluimers, raadslid in Barneveld, bepleit eveneens dat de partij de druk op de afdeling Roermond opvoert. Zij spreekt de vrees uit dat de VVD-campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen wordt overschaduwd door de zaak-Van Rey.

„Het is niet langer een issue of de rechter hem veroordeelt”, meent zij. „Zijn integriteit staat ter discussie, dus als de partij hem toestaat aan de verkiezingen mee te doen, loopt de partij ook schade op.”

Ook de JOVD en de voorzitter van de VVD-afdeling Limburg hebben zich inmiddels gekeerd tegen de kandidatuur van Van Rey. Maar verscheidene VVD’ers zeggen dat het hoofdbestuur vergeefs heeft geprobeerd de VVD Roermond tot bezinning te brengen. En formeel heeft de partij weinig middelen nu de afdeling Roermond besloten heeft de banden met Van Rey intact te laten.

Intussen zou het hoofdbestuur nog niet overtuigd zijn van een harde ingreep in Roermond. Dit is strijdig met de liberale beginselen, en zou ook betekenen dat de partij vrijwel zeker zwaar zal verliezen in deze Limburgse stad. Pluimers: „Maar willen wij dan de kiezers van Van Rey?” In 2010 werd de VVD met eenderde van de stemmen de grootste in de raad van Roermond.

Rick Nederend, voorzitter van de JOVD in Utrecht en van plan zich kandidaat te stellen voor de raadsverkiezingen in Utrecht, zegt begrip te hebben voor de opvatting dat het hoofdbestuur niet moet ingrijpen. „Anders begint Van Rey een eigen lijst”, zegt hij.

Maar ook hij zit met de kwestie in zijn maag. „Iedereen weet: als lijstduwer in Roermond haalt Van Rey zoveel stemmen dat hij er zeker in komt.” Volgens hem zal dit gegarandeerd negatieve gevolgen hebben voor de hele VVD. „Het zou echt veel beter zijn voor de VVD als wij het zo weten te plooien dat Van Rey niet op de lijst komt”, aldus Nederend.

Veel VVD’ers menen dat alleen een harde ingreep kan helpen. Joel Andoetoe, deelraadslid in Amsterdam, twitterde: „Kan iemand de afdeling Roermond zsm uit de partij zetten?”

„Het hoofdbestuur zal iets moeten doen”, zegt Andoetoe in een toelichting. „Want die mensen in Roermond begrijpen het gewoon niet.”