The Great Gatsby volgens de critici: een visueel spektakel met weinig nuance

Een visueel spektakel, maar zonder ruimte voor veel nuance, dat is de tendens van de recensies over de nieuwe verfilming van The Great Gatsby. Leonardo DiCaprio schuttert en Carey Mulligan is kleurloos volgens NRC-filmrecensent Coen van Zwol, en toch noemt hij de film een feest. De verschillende kritieken uit de Nederlandse dagbladen zijn hieronder op een rij gezet.

Hoofdrolspeler DiCaprio had gisteravond de eer het filmfestival in Cannes te openen voorafgaand aan de vertoning van de vijfde verfilming van The Great Gatsby. Regisseur Baz Luhrmann is met zijn interpretatie van deze klassieke Amerikaanse roman teruggekeerd naar zijn Bollywoodstijl die we kennen uit Romeo and Juliet en Moulin Rouge.

In The Great Gatsby betrekt verteller Nick in 1922 een strandhuisje naast het chateau van de mysterieuze rijkaard Jay Gatsby op West Egg, waar het nieuwe geld in New York kitschpaleizen bouwt. Gatsby organiseert extravagante feesten om zijn oude vlam Daisy binnen te lokken, zo blijkt. Als trofeevrouw van de reactionaire bruut Tom Buchanan woont zij tussen het oude geld aan de overzijde van de baai.

NRC: jammer van de kater, maar wat een feest - drie ballen

Van Zwol gaf de film, die het mysterie achter Gatsby langzaam ontrafelt, drie ballen in NRC, maar noemt de film wel degelijk een feest:

“Liefhebbers van F. Scott Fitzgeralds klassieke roman uit 1925 waren vooraf sceptisch of Luhrmann zou doordringen in de lagen droeve ironie onder de liefdesdriehoek. Natuurlijk niet: de cast presteert zelfs onder niveau. Joel Edgerton maakt van Tom Buchanan een botte, sigaren kauwende naarling, Carey Mulligan is als Daisy kleurloos, Tobey Maguire met zijn vissenogen en streepmond weet ons als Nick hooguit van scène naar scène te slepen en Leonardo DiCaprio is een Jay Gatsby die schuttert als een verliefde schooljongen.

En toch is het wel goed zo. Bij musicals, Bollywood en Luhrmann passen geen complexe personages met subtiele emoties, maar bordkarton en grote gebaren. The Great Gatsby beoogt weinig meer dan de jaren twintig te laten brullen in een keten uitzinnige feesten, vanaf een huiskamerorgie in Harlem met dronken flappers, champagne en jazztrompetten op het balkon tot miljardairsraves die grenzen aan ‘Project X’. En dan het schuldige ontwaken de volgende ochtend, murw gebeukt, de schedel op barsten, de mond vol zand en as en zuur.”

Het Parool: Misschien is het boek gewoon onverfilmbaar - twee sterren

Misschien is The Great Gatsby gewoon een onverfilmbaar boek, zo opent Mike Peek zijn recensie in Het Parool. Naar de klote gaan zag er nog nooit zo vrolijk uit volgens Peek, maar meer dan twee sterren krijgt de film niet:

“Hoewel Luhrmann wegdommelen onmogelijk maakt, is dat bepaald geen onverdeeld genoegen. Zijn Gatsby is een confettikanon ondersteund door een stampende soundtrack. Hij blijft dicht bij de gebeurtenissen uit het boek, maar weet de betekenis van Fitzgeralds woorden nooit te vatten.

Wat Fitzgerald zo subtiel beschrijft, wordt door Luhrmann veel te letterlijk en daardoor kitscherig uitgebeeld. Lichtje in de duisternis: DiCaprio is een heel aardige Gatsby. Maar zijn pogingen om nuance aan te brengen in het personage zijn vaak vergeefs.”

Trouw: Luhrmann is opnieuw koning van extravagant spektakel - vier sterren

Belinda van de Graaf is scheutiger met sterren in Trouw. De film etaleert de wereld van blingbling volgens de recensent, maar becommentarieert dit tegelijkertijd. Net als het filmfestival van Cannes zelf eigenlijk doet:

“De 3D-techniek wordt door Luhrmann voor de verandering niet gebruikt voor een special effects film maar voor een drama, en dat heeft een bijzonder effect, alsof je ronddwaalt in een groot poppenhuis. [...]

Luhrmann ontpopt zich opnieuw als de koning van het extravagante spektakel, uitgedost met feestjurken van Prada en juwelen van Tiffany’s. Het staat Carey Mulligan, die de begeerde Daisy speelt, allemaal prachtig, de vilthoedjes en de haarkrullen op de wang; maar op een gegeven moment ken je het wel, het jetsetwereldje.

‘The Great Gatsby’ is wel een perfecte film om het Filmfestival van Cannes mee te openen, ook een wereld van blingbling en tegelijkertijd een commentaar erop.”

De Volkskrant: een luxueuze verpakking, misschien iets té - Drie sterren

De angst om zijn publiek ook maar een moment te vervelen is de achilleshiel van Luhrmann, zo stelt Bor Beekman in de Volkskrant:

“Zelden sloot een anachronistische muziekscore zo glorieus aan bij een periodefilm. [...] Zoals verwacht past de visuele verteller Luhrmann de van hem bekende wisseltruc toe, waarbij het drama aan finesse inboet en op de achtergrond raakt, en omlijsting en spektakel overnemen. Een cinematografische aanval op de zintuigen, waarin zijn echtgenote en vaste compagnon - het kostuumgenie Catherine Martin - al haar talent mag etaleren.

The Great Gatsby is nog altijd goed te genieten als luxueuze verpakking, maar die is wel vele malen mooier dan het uitgepakte cadeau.”