Speurtocht naar andere planeten in gevaar

Er dreigt een voortijdig einde te komen aan de speurtocht van NASA’s ruimtetelescoop Kepler, die in 2009 is gelanceerd om planeten buiten ons zonnestelsel (exoplaneten) te zoeken. Vannacht meldde NASA dat een van de reactiewielen vastgelopen is. „Ik zou Kepler nog niet down and out willen noemen”, zei NASA’s woordvoerder John Grunsfeld gisteren in een persconferentie. Maar zonder wonder lijkt het einde van Keplers missie nabij.

Reactiewielen, schijven die aangedreven worden met elektromotoren, zijn nodig om de telescoop precies te richten, zodat hij kan focussen op één ster. Kepler speurt op die manier naar de kleine daling in de helderheid van sterren op het moment dat een planeet er voor langs beweegt.

Zo zijn al 132 exoplaneten ontdekt, en nog 2.740 kandidaat-exoplaneten. Door Kepler, die 600 miljoen dollar heeft gekost, is nu duidelijk dat planeten met de afmetingen, het gewicht en de temperatuur van de aarde veel voorkomen. Dat verhoogt de kans dat er ooit leven wordt ontdekt op één van die exo-planeten.

In juli 2012 begaf een van de vier reactiewielen het, nadat het al stroever was gaan lopen. Dat was geen groot probleem: voor het oriënteren van de telescoop zijn maar drie reactiewielen nodig. Maar dit jaar begon een tweede reactiewiel stroever te lopen. NASA besloot de telescoop tien dagen in ruststand te zetten, in de hoop dat de smeervloeistof in het reactiewiel zich zou herverdelen. Maar nu is het wiel helemaal vastgelopen. Dit is nog niet het definitieve einde van Keplers wetenschappelijke carrière. De telescoop kan ook gericht worden met hulp van stuwraketjes. Maar dat is minder precies en kost brandstof, die zo sneller opraakt.

Het lot lijkt planeetdetectors niet gunstig gezind: in november stopte de Europese exoplanetenzoeker Corot met het sturen van gegevens naar de aarde. Er zijn al plannen voor een nieuwe exoplanetentelescoop, die mogelijk in 2017 wordt gelanceerd.