Rechters: alle beroepscolleges onder één dak

Er moet een nieuw, zelfstandig bestuursrechtelijk college komen, waarin ook de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State opgaat. Dat vindt de Raad voor de Rechtspraak, het overkoepelend orgaan en belangenbehartiger van de Nederlandse rechtbanken. Vandaag zou de Raad voor de Rechtspraak zijn standpunt hierover naar buiten brengen.

Zo’n nieuw gerecht zou volgens de raad een „consistent” stelsel van rechtspraak opleveren, „waarmee duidelijk wordt dat de rechterlijke macht één organisatie is”.

Volgens de Raad voor de Rechtspraak is het „niet wenselijk” en „kwetsbaar” dat zo’n nieuw bestuursrechtelijk college bij de Raad van State wordt ondergebracht, het adviesorgaan van het kabinet én de hoogste bestuursrechter. „Het staatsrechtelijke bezwaar blijft gelden dat de Raad van State tegelijkertijd rechtsprekende en adviserende taken heeft”, schrijft de Raad voor de Rechtspraak in zijn position paper dat vandaag zou verschijnen.

De opvatting van de Raad voor de Rechtspraak is relevant omdat die tegen het standpunt van de Raad van State ingaat. Vicepresident Piet Hein Donner daarvan zei vorige maand juist dat hij voor zich ziet dat de twee andere bestuursrechtelijke colleges bij de Raad van State gevoegd zouden worden. Donner toen: „Wij kunnen die rechtsmacht wel opvangen, niet in één klap, maar wel geleidelijk.”

De bestuursrechtspraak, waar burgers en overheid met elkaar in een rechtszaak te maken krijgen, is nu erg versnipperd. Zo bestaan er vier hoogste bestuursrechters: de belastingkamer van de Hoge Raad, de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, de Centrale Raad van Beroep én het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Coalitiepartijen VVD en PvdA hebben in het regeerakkoord afgesproken dit te veranderen.

Het kabinet wil de adviserende en rechtsprekende afdelingen van de Raad van State splitsen. De rechtsprekende tak van de Raad van State zou dan moeten worden samengevoegd met twee van de andere bestuursrechtelijke colleges, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het bedrijfsleven.

Onduidelijk is nog of die samengevoegde onderdelen dan onder de Raad van State zouden vallen, of bij de rechterlijke macht moeten behoren. De verwachting is dat de ministers Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) en Opstelten (Justitie, VVD) binnen enkele weken met het kabinetsstandpunt hierover naar buiten komen.