'Overbevolking is hels probleem'

In New York vertelt Dan Brown over de zorgen die hij uitspreekt in ‘Inferno’. „Neutraal blijven kan niet meer in tijden van morele crisis.”

Author Dan Brown speaks during an "An Evening with Dan Brown" at Avery Fisher Hall, Wednesday, May 15, 2013 in New York. (Photo by Jason DeCrow/Invision/AP) Jason Decrow/Invision/AP

Zo vaak gebeurt het niet dat een metroperron in New York ’s avonds vol staat met mensen die allemaal hetzelfde boek onder de arm houden. Maar zo is het wel op deze woensdagavond op de halte 66th Street, pal naast het Lincoln Center.

Het bewuste boek is Inferno van Dan Brown, die zojuist met een lezing in de Avery Fisher Hall zijn nieuwe boek, een vervolg op zijn succesroman De Da Vinci Code, aan zijn fans heeft gepresenteerd.

Als de metro in beweging komt, is Debbie Brathwaite al op pagina 12, een uitdrukking van oprecht geluk op haar gezicht geboetseerd. „Hier heb ik twee jaar op gewacht”, zegt ze. Dan verlegt ze haar aandacht weer naar Inferno – „Excuse me.”

Ruim een uur daarvoor heeft Matt Lauer, de presentator van ochtendprogramma The Today Show, Brown middels een kort, vooraf opgenomen interview geïntroduceerd aan het publiek, dat zodoende onder meer te weten komt dat Brown aan het einde van elke schrijfdag piano speelt. „Maar 2.000 mensen zitten niet in een theaterzaal om video’s te bekijken van een mysterieschrijver”, zegt Lauer, „als diezelfde man ook hier aanwezig is. Let’s bring him out here!”

Wat volgt is een lezing die verdacht veel lijkt op het verhaal dat Brown tijdens zijn boektournee voor De Da Vinci Code vertelde: over zijn jeugd in een dorp in de staat New Hampshire, als een van drie kinderen van ouders die ogenschijnlijk verschillende benaderingen van het leven hebben: de moeder diepchristelijk en orkestleider in de plaatselijke kerk, de vader een wiskundeleraar met een welhaast manische drang om het leven aan de hand van getallen en logica uit te leggen. Op de oprijlaan van de familie Brown stonden naast elkaar moeders rode Volvo met op de kentekenplaat het woord KYRIA, de Latijnse versie van het Griekse woord voor de Heer, en vaders witte Volkswagen met op de kentekenplaat het woord METRIC (hij is voorstander van het invoeren van het metrische stelsel in de Angelsaksische wereld).

Het is duidelijk waartoe Browns anekdotes leiden: deze tegenstrijdige opvoeding, door ouders die hun kinderen stimuleerden zelfstandig en met een open vizier over de wereld na te denken, bracht hem op het pad naar zijn schrijverschap.

Brown: „De wetenschap kan veel hiaten in onze kennis vullen en dat heeft het pantheon aanzienlijk doen slinken. Nu we weten waar bliksem vandaan komt, is Thor een overbodige god uit een onwetend tijdperk. Maar hoe houden we geloof in de religieuze antwoorden op de hiaten die de wetenschap niet kan beantwoorden? Dat soort vragen zette mij aan tot schrijven. Mij verbaast het niet dat wetenschappers vaak religieuze ervaringen hebben.”

Over het nieuwe boek zelf wil hij niet al te veel verklappen, wat alleszins begrijpelijk is, aangezien Browns boeken nu eenmaal drijven op plots, subplots, raadsels en – uiteindelijk – de ontrafeling van het grote opperraadsel.

Wel wil hij kwijt dat Inferno ook een serieus thema wil aankaarten: overbevolking. Hij haalt een citaat uit Dantes Goddelijke Komedie aan om te benadrukken dat het hem menens is: „De donkerste plekken in de hel zijn gereserveerd voor hen die volharden in neutraliteit in tijden van morele crisis.”

Dat hij een boek zou schrijven waarin Dantes verbeelding van de hel centraal zou staan, wist Brown „al meer dan tien jaar. Niemand heeft zo levendig ons beeld beïnvloed van de hel, de wereld die zondaars wacht. Elke dag worden er tweehonderdduizend nieuwe mensen geboren. Als we daar niet snel iets aan doen, dan wacht ons een situatie die veel lijkt op wat Dante in zijn boek beschrijft.”

Zo eindigt Brown ietwat zwaar op de hand, na een avond die hij voor het overige vooral heeft gelardeerd met luchtige anekdotes uit zijn jeugd, maar ook over het verfilmen van De Da Vinci Code. „Ik had bij het schrijven van dat boek nooit gedacht dat Tom Hanks me nog eens zou helpen een Schotse kilt aan te trekken”, vertelt hij bijvoorbeeld over een avond op een Schots kasteel waar de crew uitgenodigd was voor een gala-avond.

„Om als soort te overleven, zullen we onbevooroordeeld naar de wereld moeten kijken. Een belangrijk hulpmiddel daarbij is ’s werelds prachtigste artefact: het boek. Daarom dank ik iedereen hier in de zaal die boeken schrijft, uitgeeft, verkoopt en – vooral – leest.”

Als het afgelopen is, is er applaus en verdwijnt Brown zwaaiend in de coulissen. De bezoekers, die 30 dollar voor een kaartje hebben betaald, spoeden zich richting de hal, waar door uitgever Random House ingehuurde dames gratis exemplaren van Inferno uitreiken.

Buiten, in de koele lentelucht, staat de tienjarige Sari Joshi uit Princeton (een half uur rijden van New York) tegen haar moeder en tante op te springen. „Ik kan niet wachten tot we in de auto zitten”, vertelt ze opgewonden, „dan kan ik beginnen met lezen.” Over het optreden van Dan Brown zegt haar moeder: „Ik had niet verwacht dat hij zo grappig zou zijn.” Verheugd maakt het drietal zich op voor de terugtocht.

Morgen in Boeken: recensie Inferno