Minimumloon voor de muzikant

Dat jonge Deense muzikanten dankzij overheidssubsidies geen bijbaantjes hoeven nemen en de clubs goede geluidsapparatuur kunnen betalen, helpt de Deense pop bloeien.

Zangeres Karen Marie Ørsted, alias Mø (spreek uit ‘mu’). Treedt op: 19/5 London Calling-festival Paradiso, A’dam: 6/7 Pitch-festival, A’dam.

Hoe doen ze het? Voor een klein land (bevolking is eenderde van die van Nederland), lukt het Deense popmuzikanten opvallend vaak om internationaal door te breken. Denk aan het succes van uiteenlopende acts als Agnes Obel, de gevoelige sirene met pianobegeleiding; de hybride dancemuzikant Trentemøller; het ensemble Efterklang; popband The Asteroids Galaxy Tour, en de hits van Alphabeat.

Deense bands zijn gretig en nemen risico’s, bijvoorbeeld door naar het buitenland te verhuizen. Garageduo The Raveonettes vertrok naar New York, singer-songwriter Tina Dico naar Londen, Agnes Obel naar Berlijn, The Asteroids Galaxy Tour woonde in Engeland – de internationale centra van de popbusiness waar platenmaatschappijen, agenten en managers voorhanden zijn.

Het avontuurlijke elan is iets van de afgelopen tien jaar, zegt manager Jesper Majdall, die veel jonge bands onder zijn hoede heeft. „Deense muzikanten zijn nu zelfbewuster. De neiging om Britse bands te imiteren, is verdwenen.”

Een veelbelovend nieuw geluid is dat van Broken Twin, het soloproject van Majke Voss Romme (24). Haar melancholieke stem, omlijst door spookachtige piano en viool, kreeg internationaal al veel bijval, zowel voor haar optredens, zoals op het Eurosonic-festival in Groningen, afgelopen januari, als voor haar pas verschenen EP. Voss Romme werkt nu aan haar debuut-cd. Op een terras in de populaire wijk Vesterbro in Kopenhagen zegt ze: „In Denemarken zijn de omstandigheden gunstig. Ik studeer sinds vorig jaar aan het conservatorium, en krijg zo’n ruime studietoelage dat ik niet meer hoef te werken als serveerster.” Ze zwaait naar passerende kennissen. „Bijna alle Deense muzikanten wonen in deze buurt. De Deense scene is klein, iedereen kent elkaar.” Ze maakt een weids gebaar. „Daarom wil ik een tijdje ergens anders wonen. In Amsterdam, Berlijn, New York, niet voor mijn carrière, maar voor de ervaring.”

Volgens Jesper Majdall veroveren Deense bands hun publiek door veel op te treden. Om te beginnen in eigen land. „Denemarken is een concertland”, zegt hij. „Zodra het voorjaar wordt, komen de mensen naar buiten om festivals, braderies en dorpsfeesten te bezoeken. En een feest is geen feest zonder livemuziek. Bands zien en bier drinken is de ideale zomer voor de Deen.”

„Dankzij subsidies hebben we een uitstekend clubcircuit, met moderne geluidsapparatuur en goede technici. Bovendien is het honorarium van de muzikanten door de vakbonden vastgelegd: een muzikant krijgt per optreden minstens 1.850 kroon (250 euro). Maar met twintig optreden ben je het land rond. Dan moet je naar het buitenland.”

Anders Trentemøller maakte in 2006 internationaal naam met zijn album The Last Resort, dat sensuele elektronica combineerde met stuwende beats. Hij trad overal ter wereld op met zijn liveband, op zowel dance- als rockfestivals. „Ik maakte al vijftien jaar muziek in mijn slaapkamer en werkte op een crèche voor mijn inkomen”, zegt Trentemøller, per telefoon vanuit zijn studio buiten de stad. „Door The Last Resort hoorden ineens ook mensen buiten Denemarken mijn muziek. En iedereen wilde iets van me: een remix, een optreden, een nieuw nummer.

„Het geheim van mijn succes is: veel touren, en scherp afwegen waar je ‘ja’ tegen zegt. Ik besloot al snel om alleen maar remixen te maken van artiesten die ik goed vind. Anders krijg je een hekel aan je werk.”

Op dit moment werkt hij aan de nieuwe, derde cd, die aanstaande september uitkomt. „De computer is niet meer de basis. Ik heb de meeste nummers ingespeeld op drums, piano, gitaar. Die partijen heb ik vervolgens met de computer bewerkt.” Deze zomer zal Trentemøller in Amsterdam optreden op het dance-festival Pitch, net als Karen Marie Ørsted, alias Mø. In september gaat Trentemøller op tournee langs grote zalen in Europa, Amerika, en voor het eerst ook Azië. Maar roem kan grillig zijn, zeggen zanger Troels Abrahamsen en bassist Jens Thomsen van de elektronische rockband Veto. „We maakten onze eerste cd in 2006, en met onze tweede cd, Crushing Digits uit 2008, hadden we plotseling succes”, zegt Abrahamsen in een bar in het centrum. „We werden op de radio gedraaid en trokken veel publiek. De volgende cd flopte. Onze muziek was niet veranderd, maar de smaak van het grote publiek blijkbaar wel”, zegt hij schouderophalend.

„Kijk daar”, Thomsen wijst naar het terras aan de overkant. „Die man met dat lange haar is de geluidsman van D.A.D., een Deense rockband die al dertig jaar bestaat. En de jongen rechts is nu gitarist bij zangeres Tina Dico. Zij kennen het ook: je bent plotseling populair, en even plotseling lig je eruit. Toppen en dalen. Je maakt wat je zelf de moeite waard vindt, en dan moet je de reacties maar afwachten.” Abrahamsen: „In Veto zijn we met z’n vijven, we hebben allemaal een gezin. Elk jaar vragen we ons af ‘Kunnen we door met de band?’ Voorlopig wel, nu we touren in het buitenland. In Oost-Europa, Oostenrijk, Benelux, Scandinavië.” Thomsen: „Voor Denen is de kennismaking met het buitenland een schok, vooral met Amerika. Daar moet je 50 dollar betalen om te mogen soundchecken en we werden uitbetaald in bier. Dat echte bohemienleven kennen we in Denemarken niet. Hier worden we verwend.” De twee zijn niet van plan om te emigreren. Abrahamsen: „Sommige muzikanten verhuizen naar Engeland of Duitsland, om van daaruit hun carrière te lanceren. Maar uiteindelijk komen ze hier altijd weer terug.” Hij lacht ironisch. „Terug naar de welvaart.”

De nieuwe cd van Trentemøller verschijnt in september. Concert: 6/6 Pitch Festival, Amsterdam. Agnes Obel treedt op op 22/6 Best Kept Secret, Hilvarenbeek; Efterklang speelt op 22/6 Best Kept Secret;