Cannes opent met opwekkend feestje

Na de feestelijke opening van Cannes met ‘The Great Gatsby’ en sterren op de loper, volgde al een eerste beklemmende film uit Mexico.

De Chinese actrice Yuqi Zhang poseert op de rode loper in Cannes, bij de Europese première van The Great Gatsby, de openingsfilm van het filmfestival. Foto Reuters

The Great Gatsby, vanaf vandaag ook in Nederland te zien, is de ideale opening voor Cannes. Een rode loper vol sterren, aangevoerd door Leonardo DiCaprio. Jazzy hiphop van Jay-Z. Een antieke auto waar dansende vrouwen uitrollen. En achteraf een knalfuif op een boot met vuurwerk boven de zee, die als altijd vol ligt met witte strijkijzers van filmbonzen en miljardairs.

De rode loper is een feest voor de duizenden fotografen en dagjesmensen die al de hele dag op de Boulevard Croisette kamperen. Toch klonk de Australische regisseur Baz Luhrmann gisteren nog druileriger dan het weer in Cannes. Luhrmann, kennelijk bedrukt door de matige kritieken voor zijn film, leek zich tijdens de persconferentie zowaar te vereenzelvigen met het dronken genie F. Scott Fitzgerald die, zo memoreerde hij, in 1924 een paar stranden verderop in Valescure eenzaam in zijn hotelkamer The Great Gatsby schreef, terwijl echtgenote Zelda een affaire had met een Franse piloot. En die in zijn laatste jaren zo grondig vergeten was, dat hij zijn eigen romans opkocht zodat er nog een beetje handel in was. „Hij werd in zijn eigen tijd een clown genoemd”, zei de regisseur.

Luhrmann hoeft zich voorlopig niet druk te maken: Cannes wilde The Great Gatsby zo graag als opening, dat men zijn trots wegslikte en accepteerde dat de film al een week eerder in première ging in de VS. Het is exact het soort film waarmee Cannes, ’s werelds grootste en meest prestigieuze filmfestival, moet openen. Feestelijk en ongecompliceerd, zodat de 27.000 filmprofessionals van de filmmarkt vrolijk aan het kopen, verkopen, onderhandelen, netwerken en keuren slaan, en de bijna vierduizend journalisten zich vol goede moed opmaken twaalf dagen lang sterren en starlets te stalken, interviews af te nemen en de veel minder opwekkende auteursfilms in de verschillende competities te keuren.

Want terwijl de genodigden in smoking en cocktailjurk de roaring twenties herbeleefden, kregen de filmjournalisten in de zaal daarnaast gisteravond hun eerste proeve van het serieuze werk. Het startschot van de hoofdcompetitie was Heli van de Mexicaan Amat Escalante, een strak, grimmig verhaal over een braaf gezin dat verwoest wordt door een terloopse ontmoeting met drugscorruptie. In Mexico blijkt een mensenleven eens te meer niets waard. De maffiabeul die zijn zoontjes beveelt in het kader van het familiebedrijf het Wii-spel even terzijde te leggen en vrolijk mee te martelen („Wat heeft deze gedaan? Kweenie”): je krijgt het moeilijk van je netvlies. Om van die brandende penis maar te zwijgen.

De competitie bevat dit jaar vijf Amerikaanse films, voor het eerst in 38 jaar een Nederlandse film – Borgman van Alex van Warmerdam – en slechts één vrouw: Valeria Bruni Tedeschi’s A Castle in Italy. De directie van Cannes heeft zich niet laten imponeren door de luide vrouwelijke kritiek op de testosteroncompetitie van 2012, zonder één enkele vrouw. Vier vrouwen van reputatie – Gouden Leeuw-winnaar Sofia Coppola, Rebecca Zlotowski, Claire Denis and Valeria Golino – kregen slechts een plek in de tweede divisie van Cannes, het programma Un Certain Regard.

De hoofdcompetitie is opnieuw een bolwerk van gevestigde namen: de gebroeders Coen, Alexander Payne, Roman Polanski, François Ozon, Steven Soderbergh, Paolo Sorrentino; de zeldzame nieuwkomer als Escalante promoveert uit het bijprogramma Un Certain Regard.

De glamour zal dit jaar vooral komen van de hoofdjury onder leiding van Steven Spielberg, met onder meer Nicole Kidman, en de tweevoudig Oscarwinnaars Ang Lee (Life of Pi) en Christoph Waltz (Django Unchained). Spielberg, die in licht pak met vest oogde als een welwillende professor, neemt voor het sinds 1974 plaats in een jury. Waarom hij zelf nooit in competitie in Cannes was? „Wel, het is niet zinvol films die zoveel mogelijk mensen de bioscoop in willen lokken, te vergelijken met films die je leven veranderen”, zei hij bescheiden – waarop collega Lee de blozende Spielberg zowaar de liefde verklaarde: „Steven is mijn idool, mijn held.” Of de juryvoorzitter ooit iets van Alex van Warmerdam had gezien, vroeg een Nederlandse collega. Nee, antwoordde Spielberg. „Maar we zullen ons zeer bewust worden van deze filmmaker als zijn film dat verdient.”