Betalen voor profijt van natuurgebieden

Wie profiteert van natuur in zijn omgeving moet daarvoor betalen. Het Rijk moet rechten uitgeven voor activiteiten in de natuur, gekoppeld aan plichten om deze natuur te beschermen en te onderhouden.

Dat is een van de adviezen van Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur om aanleg en beheer van natuur betaalbaar te houden. De raad is het belangrijkste adviesorgaan van het kabinet op dit gebied.

Extra inkomsten van burgers, bedrijven en instellingen zijn nodig, na bezuinigingen van het Rijk. Meer geld is nodig om de natuur beter te beschermen, aldus het advies Onbeperkt houdbaar, dat vanmiddag wordt gepresenteerd. Het huidige beleid is „onvoldoende ambitieus” en inhoudelijk, organisatorisch en financieel „onvoldoende toegerust om gestelde natuurdoelen te realiseren”.

Een bestaand voorbeeld van het systeem van rechten is de drinkwaterwinning in de duinen; in ruil voor dit recht moeten waterbedrijven de duinen onderhouden. Zo kan de overheid ook rechten uitgeven om in een zone rondom een natuurgebied restaurants, hotels of woningen te realiseren, „op basis van wederzijds belang bij de instandhouding van de groene infrastructuur”. Als ander voorbeeld noemt de raad windmolens waarvan de opbrengst ten goede komt aan weidevogels.

De overheid moet in het algemeen veel meer gebruikmaken van regionale initiatieven om natuur te beschermen, vindt de raad. „Mensen staan in de rij om de handen uit de mouwen te steken”, zegt Agnes van Ardenne, lid van de raad en voorzitter van de commissie die het advies heeft gemaakt. De grotere betrokkenheid moet ook een einde maken aan het wantrouwen van burgers tegen het „technocratische” natuurbeleid, waarin soms alleen aantallen speciale diersoorten tellen.

De raad vindt het belangrijk om de oppervlakte aan natuurgebieden te behouden en mogelijk te vergroten. De gebieden moeten dermate robuust zijn, dat plant- en diersoorten genoeg ruimte hebben. Het Rijk moet zorgen dat er voldoende en schoon water in deze gebieden is, en dat de gebieden niet worden vervuild.