Opstelten heeft ministerie niet op orde - ‘verder goede bedrijfsvoering bij Rijk’

Archieffoto, minister Ivo Opstelten. Foto ANP / Martijn Beekman

Minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten (VVD) heeft de administratie van zijn ministerie niet op orde. De Algemene Rekenkamer heeft bezwaar aangetekend tegen het financieel beheer van het departement, blijkt uit het vandaag gepubliceerde rapport over het jaarverslag.

In dat rapport is er specifieke kritiek op het ministerie van Opstelten:

“Het Rijk heeft zijn bedrijfsvoering over het algemeen redelijk op orde, ook in deze tijd van bezuinigingen en reorganisaties. Een soortgelijk positieve beeld kan echter niet geschetst worden over de informatiewaarde van de kabinetsverantwoording over 2012.”

Nieuw financieel systeem de boosdoener

Vanwege problemen met een nieuw financieel systeem had het ministerie geen volledig zicht op de openstaande verplichtingen en daarmee op de budgetruimte, schrijft de Rekenkamer.

“Er was een grote achterstand in het doen van betalingen en er was geen overzicht van de omvang van de financiële verplichtingen die het ministerie was aangegaan.”

Er waren veel correcties en ‘klassiek handwerk’ nodig om tot een juist en volledig jaarverslag te komen.

De Rekenkamer heeft begin april aan de bel getrokken bij Opstelten. Die heeft vervolgens een verbeterplan gemaakt om de problemen aan te pakken. Daarop heeft de Rekenkamer het bezwaar weer ingetrokken. Niettemin zal de Rekenkamer de uitwerking van het plan op de voet volgen tot de problemen zijn opgelost.

Niet duidelijk of beoogde bezuining van 8 miljard is gehaald

Opstelten was overigens ook weer niet helemaal de enige die kritiek kreeg. De Rekenkamer schreef ook in zijn rapport:

Het kabinet maakt niet duidelijk of de beoogde bezuiniging van circa € 8 miljard in 2012 daadwerkelijk gehaald is. Of overheidsbeleid de beoogde resultaten oplevert, meldt het kabinet de Kamer vaak niet, zo blijkt uit verdiepend onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar vijf specifieke doelen. Het kabinet boekt verder nog weinig vooruitgang met het invullen van besparingsplannen voor het programma Compacte Rijksdienst. Hiervoor dragen de ministers van Binnenlandse Zaken en Wonen en Rijksdienst de eerste verantwoordelijkheid. Ruim de helft van het te bezuinigen bedrag is na twee jaar nog niet onderbouwd. De taakverdeling bij gedeelde diensten voor bijvoorbeeld inkoop, huisvesting en ICT is niet helder. Hoe organisaties op afstand van het Rijk (zbo’s) kunnen aansluiten is nog niet ingevuld.

Het kabinet heeft bij het doorvoeren van bezuinigingen te veel last van “wensdenken”, zei president van de Algemene Rekenkamer Saskia Stuiveling vandaag.

Als voorbeeld haalt de rekenkamer de beoogde besparingen van 788 miljoen euro op de rijksdienst aan. Daarvan is slechts 364 miljoen euro daadwerkelijk onderbouwd met plannen en ‘business cases’. Minister van Wonen Rijksdienst Stef Blok (VVD) heeft tegenover de rekenkamer gezegd dat hij ervan uitgaat dat de “besparingen zich gewoon gaan voordoen”. De rekenkamer noemt dat “wensdenken”.

Woensdag ‘gehaktdag’ in de Tweede Kamer

Persbureau Novum meldde eerder vanochtend al dat het in de Tweede Kamer vandaag woensdag ‘gehaktdag’ is. Op de derde woensdag in mei worden traditioneel de stukken voor Verantwoordingsdag door de minister van Financiën (Jeroen Dijsselbloem) en de president van de Algemene Rekenkamer overhandigd aan de Tweede Kamer.

Het kabinet zette het financieel jaarverslag van het rijk over 2012, de jaarverslagen van alle departementen en de verantwoordingsbrief vorige week al online. Daaruit bleek dat het begrotingstekort vorig jaar 4,1 procent van het bruto binnenlands product bedroeg. Daarmee is het tekort voor het derde jaar op rij gedaald, maar Nederland voldoet nog niet aan de Europese begrotingsnorm van drie procent.

Uit de jaarverslagen werd verder duidelijk dat aan de zorg vorig jaar bijna een miljard euro meer is uitgegeven dan begroot. Het koningshuis kostte bijna acht ton meer dan voorzien.

De Algemene Rekenkamer controleert de jaarverslagen. Die rapporten werden vanochtend om half tien gepresenteerd door Stuiveling, hoewel het belangrijkste gisteren al uitlekte.