Het gruwelijke filmpje uit Syrië

Het is even gruwelijk als exemplarisch. Het filmpje waarop de Syrische rebellencommandant Khalid al Hamad – beter bekend onder zijn nom de guerre Abu Sakkar – het lijk van een pro-Assad soldaat mutileert. Het filmpje ging gisteren viral en veroorzaakte ophef binnen en buiten Syrië.

Wat is in het filmpje te zien?

In de 27 seconden durende clip zien we hoe Sakkar de borstkas van een soldaat in uniform opensnijdt. Hij haalt het hart en de longen uit het lijk, houdt de organen omhoog, en zegt tegen de camera: „Ik zweer bij God, soldaten van Bashar [al Assad], jullie honden – we zullen jullie harten en levers eten! […] Slacht die Alawieten en neem hun harten eruit om op te eten!” Vervolgens brengt hij de organen naar zijn mond en lijkt een hap te nemen, vlak voor het filmpje stopt. Op YouTube circuleert een versie van het filmpje waarin het lijk van de soldaat vervaagd is.

Hoe weten we dat het filmpje ‘echt’ is?

Dagelijks worden er honderden, misschien zelfs duizenden filmpjes van de oorlog in Syrië online gezet. Van de meeste beelden is de herkomst en betrouwbaarheid moeilijk te achterhalen. Toen dit filmpje zondag online verscheen op een pro-Assad website, werd er online dan ook volop gespeculeerd: de beelden zouden door regeringsaanhangers in scène zijn gezet om de rebellen in een slecht daglicht te stellen. Maar dat blijkt niet het geval. Maandag zei Human Rights Watch al dat de commandant in het filmpje geïdentificeerd was als Abu Sakkar. De mensenrechtenorganisatie hield hem al enige tijd in de gaten, vanwege beelden waarop hij raketten afvuurt op shi’itische dorpen in Libanon. Zijn gezicht, karakteristieke jasje en ring werden herkend. Maar gisteren werd alle twijfel weggenomen toen TIME Magazine een interview met Abu Sakkar publiceerde. De rebellencommandant geeft daarin toe in de organen van de dode soldaat gebeten te hebben. Waarom? „We openden zijn mobiele telefoon en vonden een filmpje waarop hij een vrouw en twee dochters, helemaal naakt, aan het vernederen was. Hij stak een stok hier en daar.” Abu Sakkar heeft naar eigen zeggen nog een ander filmpje, waarin hij in het lichaam van een Alawitische regeringsmilitair zaagt. „Die zaag gebruiken we normaal om bomen te kappen. Ik zaagde hem in kleine en grote stukken.”

Staan de rebellen achter dit filmpje?

De rebellen zijn te verdeeld om van één oppositie te spreken, dat laten de reacties op dit filmpje weer eens zien. Abu Sakkar is de leider van de Onafhankelijke Omar al-Farouq Brigade, een groepering die zich in oktober 2012 vormde uit strijders die de Baba Amr wijk van Homs en het platteland ten zuiden van Homs verdedigde tegen de regeringstroepen. Wat de relatie tussen de Onafhankelijke Omar al-Farouq Brigade en het Vrije Syrische Leger precies is, is onduidelijk. Op hun website staat de naam van het Vrije Syrische Leger wel vermeld. Maar de voorman van het Vrije Syrische Leger, generaal Salim Idriss, veroordeelde het filmpje direct en noemde zulk geweld tegenover TIME Magazine „onacceptabel”.

Hoe helpt dit de rebellen?

Niet. Het zorgt ervoor dat het voor het Westen nog moeilijker wordt over te gaan tot militaire steun aan de oppositie. Vooral omdat het filmpje aantoont dat het conflict steeds sektarischer wordt. Abu Sakkar roept specifiek op de Alawieten – de shi’itsche minderheid waartoe president Assad behoort – af te slachten. De angst van het Westen dat Syrische minderheden door soennitische rebellen worden afgeslacht of verdreven, wordt zo gesterkt.

Waarom dan toch zo’n filmpje maken?

Ter intimidatie. Abu Sakkar probeert ervoor te zorgen dat het regime het niet tegen hem op durft te nemen. Het regime doet hetzelfde: ze verspreidt gruwelbeelden om angst onder de bevolking aan te wakkeren. En natuurlijk uit wraak. Een van de grote problemen in het huidige Syrië is de straffeloosheid – hoe langer die duurt, hoe meer oorlogsmisdaden er begaan worden. Afgelopen week waarschuwde ook de mensenrechtencommissaris van de Verenigde Naties, Navi Pillay, hiervoor: „We moeten duidelijk maken aan zowel de regering als de gewapende oppositie dat er consequenties zijn voor de mensen die deze misdaden begaan.” Vooralsnog zijn die er niet.