'Een film moet over grenzen durven gaan'

Seksuele relaties die taboes doorbreken zijn het geliefde onderwerp van de Franse regisseur Anne Fontaine. ‘Mijn films gaan altijd over wellust.’

Idylle of nachtmerrie? Het dilemma bij de beoordeling wordt geïllustreerd door het feit dat een en dezelfde film in sommige landen (waaronder Nederland) als Two Mothers wordt uitgebracht, en in andere als Perfect Mothers. De jongste film van de Franse regisseur Anne Fontaine, over twee vrouwen die een relatie hebben met hun wederzijdse zonen, gebaseerd op een novelle van Doris Lessing, kan duidelijk op verschillende manieren worden opgevat.

Waarom speelt uw jongste film zich af in Australië, en is daar ook opgenomen?

„Lessing heeft haar verhaal daar gesitueerd, op een afgelegen, paradijselijke plek. In zo’n afgelegen oord, in de natuur, kan de sensualiteit van het onderwerp goed tot ontplooiing komen.”

Alles in de film is mooi: de twee moeders die met elkaars puberzoons een seksuele verhouding beginnen, de omgeving. Niet te mooi om waar te zijn?

„Die schoonheid is in zekere zin de reden waarom de twee vrouwen doen wat ze doen: ze willen het paradijs op aarde – zowel de omgeving als hun onderlinge vriendschap – niet verliezen. De relatie met hun zoons is ook een manier om hun jeugd te behouden, en een voortzetting van de liefde die de vrouwen voor elkaar voelen.

„Te mooi? Ik heb gemeend dat de dubbelzinnigheid van de gevoelens het best tot zijn recht zou komen door het verhaal in een bijna onwerkelijk mooie omgeving te plaatsen. En bovendien had Doris Lessing haar verhaal, gebaseerd op een echt gebeurd verhaal, ook in zo’n omgeving gesitueerd.”

Gezien vanuit het standpunt van de zoons zou je het verhaal ook in de hel kunnen situeren. Je moet er toch niet aan denken: je niet kunnen ontworstelen aan een seksuele verhouding met de beste vriendin van je moeder, die bovendien haar blonde evenbeeld is. Je moeder als gevangenis, zonder kans op volwassenheid.

„Vindt u? Zo kun je het misschien zien. Maar ik heb mijn film gemaakt vanuit het standpunt van de moeders. Hun vriendschap draagt een bijna homoseksueel karakter. En wat ze beleven is ongekend, fascinerend en heel krachtig. Als je een film maakt, kun je nu eenmaal niet twee standpunten tegelijk innemen. Maar u kunt het natuurlijk anders zien.”

In meer van uw films betoont u zich een kritisch beschouwer van, laten we zeggen, het burgerlijk huwelijk en de burgerlijke seksualiteit. In Nathalie... laat een vrouw haar man door een prostituee bespioneren, die haar vervolgens voedt met verzonnen seksverhalen. Ook Coco in Coco avant Chanel is een seksueel buitenbeetje. Toeval?

„Dat is zeker geen toeval. Het fascineert mij wat er gebeurt achter de façaden, wat zich verbergt in de black box van de menselijke verhoudingen. Film is bij uitstek het medium om zulke dingen te laten zien, het is het medium van transgressie, het overschrijden van maatschappelijke normen.”

U werkte bij het maken van deze film samen met een beroemde scenarioschrijver: Christopher Hampton, die onder meer Dangerous Liaisons, Atonement en A Dangerous Method heeft geschreven.

„Een Engelse scenarioschrijver is, denk ik, beter in staat om bij deze materie een zekere lichtheid en humor te bewaren. Engelsen hebben minder de neiging tot psychologiseren en hebben minder de neiging om alles in woorden te willen vatten dan Fransen. Met een Franse scenarioschrijver zou alles veel zwaarder zijn geworden. Ook daarom trouwens ben ik blij dat de film niet met Franse actrices aan bijvoorbeeld de Côte d’Azur is opgenomen. Mijn film bedrijft geen sociologie, maar zegt iets over wellust.”