De kwestie // Hoe kan financiële sector doorstroom vergroten?

Een werknemer in de financiële sector ziet hoe zijn collega’s niet meer van baan durven te wisselen, uit angst opgebouwde rechten te verspelen. „Mensen met twintig dienstjaren en een riant salaris kunnen bij een onterecht ontslag een flinke vergoeding tegemoet zien. Bij een nieuwe baan zijn ze dat kwijt en krijgen ze na een jaar hoogstens een maandsalaris mee. Dit beperkt de doorstroom. Hoe kan die worden vergroot?”

Volgens Willem Bouwens, hoogleraar sociaal recht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, nemen werknemers vaak ten onrechte aan dat ze een fikse ontslagvergoeding meekrijgen. „De Hoge Raad heeft in 2009 expliciet geoordeeld dat het gebruik van de kantonrechtersformule, van een maandsalaris per gewerkt jaar, uit den boze is wanneer het ontslag wordt geëffectueerd door opzegging via het UWV. Dan is er enkel reden voor het toekennen van een schadevergoeding wanneer het ontslag ‘kennelijk onredelijk’ is. Bij een opzegging is vaak geen ontslagvergoeding verschuldigd of veel lager dan de kantonrechtersformule.” Bouwens weet echter dat in bepaalde sectoren – zoals in het bankwezen – afspraken worden gemaakt tussen werkgever en werknemer over ontslagvergoedingen.

Pieter Gautier, hoogleraar economie aan de VU, zegt dat een gebrekkige doorstroming frustrerend kan zijn voor jonge, getalenteerde medewerkers. „Het kenmerk van een goed werkende arbeidsmarkt is dat mensen snel doorstromen naar de plekken waar ze het meeste nodig zijn. Dit proces wordt door de sterke ontslagbescherming op vaste banen vertraagd. Een alternatief zou zijn dat de werknemer zijn ontslagvergoeding gebruikt als loonkostensubsidie bij een nieuwe werkgever. Dit stimuleert de baan-baan-mobiliteit.” Gautier denkt aan meer maatwerk. „Sommige werknemers hebben liever een hoog loon en weinig bescherming, anderen juist een laag loon en veel bescherming. Voor bedrijven geldt hetzelfde. Als een langetermijnrelatie belangrijk is voor een bedrijf, zal het óf hoge lonen in de toekomst moeten beloven óf een riante ontslagvergoeding. Een startend bedrijf zou flexibele contracten moeten aanbieden, in ruil voor een hoger loon.”

Ook een kwestie op het werk? Mail naar werk@nrc.nl. Kijk voor meer antwoorden ook op nrc.nl/carriere