Zij snijden op zondag het vlees

Relatief veel Nederlandse vrouwen werken Niet iedereen begrijpt de kritiek van minister Bussemaker dan ook Wie zijn de vrouwen die meer verdienen dan hun man?

Verslaggevers

Nieuws!! Vrouwen moeten zelfstandig zijn. Ze moeten niet teren op het inkomen van hun man. Jet Bussemaker zorgde de afgelopen dagen voor ophef met haar uitspraken over het emancipatiebeleid: voel je niet schuldig over je kinderen was de strekking. Voel je schuldig over wat de staat in jou als vrouw investeert.

Nieuws?

Schuldig?

Bij de ochtendvergadering van deze krant bleek gisteren dat alle vrouwen financieel zelfstandig zijn. Sterker nog: de meeste vrouwen verdienen méér dan hun partner. En veel van hun vriendinnen doen dat ook. Dat zegt niet alles – een redactie is geen dwarsdoorsnede van de samenleving. Maar ook als je naar de cijfers kijkt, blijkt dat Nederlandse vrouwen het zo slecht nog niet doen: van de vrouwelijke beroepsbevolking werkt 71,9 procent. In de EU is dat gemiddeld 62,4 procent.

Wie zijn die vrouwen die meer verdienen? En waarom doen ze dat? Wat vinden zij van de brief van Bussemaker? Moet iedere vrouw met haar carrière aan de slag? De vrouwen die voor dit artikel over hun baan en inkomen wilden vertellen zijn hoogopgeleid. Ze verdienen meestal bovenmodaal en soms wel drie keer zoveel als hun partner.

Hoe het komt dat ze meer verdienen? Ze zijn ambitieus. Ambitieuzer ook dan hun partner. Ze hebben veel tijd geïnvesteerd in hun carrière. Neem de marketingmanager bij Ahold. „Ik was altijd al een tikkeltje fanatieker dan mijn vriend. Tijdens mijn studententijd zat ik al in besturen en organiseerde ik een studiereis. Ik heb altijd vijftig uur per week gewerkt.” Haar vriend was meer „de levensgenieter”. Het lag in de lijn der verwachting dat zij meer ging verdienen dan hij – 20 procent om precies te zijn. Ze is net moeder en werkt vier dagen, maar gaat „waarschijnlijk weer terug naar vijf”.

Ze houden van zekerheid. Manon Veenendaal (34) bijvoorbeeld, fondsenwerver bij het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds. Ze verdient de helft meer dan haar vriend. Hij is zzp’er en heeft geen gegarandeerd inkomen, en dat is de reden dat zij extra aan haar carrière trekt: „Ik heb niet per se de ambitie om vijf dagen te werken, maar minder werken met een hypotheek, dat vind ik te risicovol.”

Ze houden van werk: meer dan fulltime thuis zijn. Neem Esther Wijnberg. Ze moet er niet aan denken om fulltime voor de kinderen te zorgen. Tijdens haar zwangerschapsverlof werd ze al na twee weken gek van de leegte. „Dat de dag draait om de vraag: doe ik eerst een witte of een bonte was?”

Zo zijn ze opgevoed. Jet Poels is 46 jaar en kind van gescheiden ouders. Haar moeder belandde in de bijstand toen ze haar man verliet. Financieel heeft het gezin het niet makkelijk gehad. Geen schoolreisjes, geen sportclubs en nooit op vakantie. „Mijn moeder heeft altijd tegen mij gezegd: ga studeren en werken. Zorg dat je nooit in mijn situatie belandt.” Toen een vriendin laatst vertelde dat ze haar baan opgeeft om voor de kinderen te zorgen „zaten mijn wenkbrauwen tegen het plafond”. Zij ziet direct twee problemen: „Als je er straks alleen voorstaat heb je geen inkomsten en een gat in je cv.”

En soms is het gewoon zo gelopen. De vrouwen konden van baan wisselen en hadden een goede onderhandelingspositie, ze werken in een sector waar de crisis minder voelbaar is. Ze hebben een voorsprong omdat ze hogeropgeleid zijn.

Opmerkelijk genoeg is het hoogste salaris voor vrouwen bijna nooit een streven op zich. Méér verdienen dan je partner mag voor mannen misschien belangrijk zijn, slechts één van de tien geïnterviewde vrouwen noemt het haar drijfveer. Zij zou er niet mee kunnen leven dat ze minder dan de ander verdient. De negen andere vrouwen maakt het niet uit wie het meeste geld krijgt uitgekeerd. Francine Wieleman (32): „Over een aantal jaar zouden de rollen zomaar omgedraaid kunnen zijn.”

En de man?

Die vindt het geen probleem dat zijn partner meer verdient – althans dat zeggen de tien geïnterviewde vrouwen zelf. Dat is trouwens ook de enige manier waarop het werkt, denken ze.

De man van Esther Wijnberg (44) is twintig jaar ouder. Hij had er al een carrière opzitten toen ze elkaar ontmoetten. „Hij zei: jij staat aan het begin, jij moet omhóóg.” Haar man ging minder werken en voor de vier kinderen (5, 8, 10 en 12 jaar) zorgen. Deze week gaat hij met pensioen. Esther Wijnberg: „Ik voel me soms we eens een beetje schuldig. Ik vind mijn leven interessanter dan dat van mijn man. Dat hij daar staat te brigadieren op het schoolplein, terwijl ik de deur uit ben. Maar zelf heeft hij daar gelukkig helemaal geen last van.”

Hoewel er in Nederland nog best weleens om de rolverdeling gelachen wordt – in de kroeg: „Zij betaalt hoor!” en op een feestje: „Van wie is de auto eigenlijk?” – is het onderwerp in Duitsland nog taboe. De Duitse Leonie Manthey (30) werd verliefd op een Nederlander. Na zeven jaar Nederland vertrokken ze onlangs naar Düsseldorf. Daar verdient zij als universitair docent twee keer zoveel als haar vriend. Toch moet zij straks voor de kinderen zorgen. „Een papadag kennen ze in Duitsland niet.”

Nederlandse vrouwen zijn geëmancipeerder dan de Duitse, merkt Manthey. Ze begrijpt de opmerkingen van Bussemaker daarom niet.

Ook de andere vrouwen zijn bijna allemaal verbaasd over de ophef – zij hebben financiële onafhankelijkheid altijd vanzelfsprekend gevonden. En een enkeling wil er nog iets extra’s over kwijt: als je als vrouw voor de kinderen wilt zorgen, prima. Maar niet zeuren als je vervolgens in de bijstand belandt.

Een van de vrouwen (35) is het daar hardgrondig mee oneens. Zij verdiende altijd meer dan haar man – tegen haar zin. Ze is vier jaar ouder en haar inkomen als journalist groeide harder dan dat van hem (productmanager). „Ik ben opgegroeid met een vader als kostwinner. Ik vond mijn situatie gewoon genant.”

Sinds kort verdient haar man meer dan zij. Ze heeft meer respect voor hem gekregen. „Ik wil tegen een man aan kunnen leunen. Ik vind hem mannelijker nu.”

    • Lineke Nieber
    • Marleen Luijt