Ook de man moet voor zichzelf zorgen

De nota met haar visie op emancipatiebeleid die minister Bussemaker (OCW en, in deeltijd, Emancipatie) in het weekend van Moederdag de wereld instuurde, begeleid met een interview in het dagblad Trouw, liet al snel de sociale media kraken. Het onderwerp vrouwen en werk raakt heel veel mensen, en op zeer verschillende manieren. Vrouwen voelden zich aangevallen, nogal wat (vooral jonge) mannen trokken een lange neus. Want Bussemaker sprak van vrouwen die zichzelf moeten kunnen bedruipen en memoreerde hun steeds hogere opleidingsniveau en succesrijke schoolgang, die vervolgens lang niet altijd uitmonden in een loopbaan of carrièrewens.

Intussen bevat Bussemakers emancipatienota eigenlijk niets nieuws. Zij is, ook volgens haarzelf, vooral geschreven met oog op het onderhoud van de vrouwenemancipatie. Nodig in een tijd dat, zo maakte zij op uit onderzoek, jongeren het bijvoorbeeld minder vanzelfsprekend beginnen te vinden dat vrouwen net zo goed als mannen moeten doorstromen naar hogere functies. Voor de 50 procent van de laagopgeleide vrouwen die ontbreken op de arbeidsmarkt, is geen aandacht.

De boodschap van de nota is kort en goed: vrouwen, wees alert.

Vrouwen moeten voor zichzelf kunnen zorgen, suggereert Bussemaker. Een waar woord. Dat moet namelijk iedereen. Wat in de nota ontbreekt, is de andere kant van die medaille: mannen moeten ook voor zichzelf kunnen zorgen. Niet alleen materieel maar ook in hun huishouden en voor hun kinderen.

In Nederland combineren veel vrouwen de zorg voor kinderen en huishouden met een deeltijdbaan. Het salaris van de echtgenoot geldt als gezinsinkomen. Dit tot tevredenheid van de betrokkenen, tot zover is er geen probleem. Maar staat een vrouw er in die constellatie onverwacht alleen voor, bij werkloosheid van haar man of als er wordt gescheiden of gestorven, dan dreigt gebrek. Haar deeltijdbaan levert onvoldoende op, en voor een carrière is ze (te) laat. Als ze zich daar al voor kan inzetten, want de zorg voor haar gezin rust nog steeds op haar schouders.

De taakverdeling in de gezinszorg kan met algemene instemming geregeld zijn. Maar zolang de echtgenoot zijn aandeel beperkt tot een papadag per week, zal het voor zijn vrouw moeilijk blijven om voorbereid te zijn op een calamiteit. Daar heeft ze het te druk voor. Met haar deeltijdbaan. Met klussen als mantelzorg, die ook meestal door vrouwen worden verricht. Met kinderopvang (op de crèche is bezuinigd) en met het huishouden. Want ook al telt dat pas als werk als je het tegen betaling voor een ander doet, het moet wel gebeuren.