Nieuwe Dan Brown in de winkel. Een overzicht van de eerste internationale reacties

'Dan Brownies' die vanochtend vanaf 7:00 werden uitgedeeld op het Centraal Station in Amsterdam bij een presentatie van Dan Browns nieuwe boek 'Inferno'/ Foto Twitter

Grote internationale kranten zijn er als de kippen bij om een eerste oordeel te vellen over Dan Browns vierde Robert Langdon-roman Inferno die vannacht om 0:00 wereldwijd verscheen. Hier een overzicht.

The New York Times pakte gisteren al groots uit met een recensie van Janet Maslin. Volgens de recensent opent Inferno weifelend. Robert Langdon wordt wakker in een ziekenhuisbed in Florence, lijdend aan geheugenverlies. Een traag, bijna ironisch begin van deel vier over allesweter en symbolist Langdon.

Brown schakelt op tijd over

Maar de kentering komt snel, schrijft Maslin. In heel Inferno gaat Brown aan de haal met Dante Alighieris ‘Inferno’, (deel een van diens Middeleeuwse epos De goddelijke komedie (1308-1321)), tijd, geslacht en futuristische medicaties. En zelfs over de publicatiedatum van Inferno is nagedacht. Want 14/5/13 is een anagram van het getal pi, het kerngetal waarmee de omtrek van cirkels berekend kunnen worden. Dus ook de ringen van Dantes hel.

Al die spelletjes, zoals ook wederom de vele beroemde toeristische attracties die als decorstuk fungeren, geven Browns Inferno volgens The New York Times iets voorspelbaars. En toch laat Brown, met zijn grondige research en liefde voor trivia, zijn concurrenten ver achter zich:

‘It is on the prodigious research and love of trivia that inform Mr. Brown’s stories (this one makes mincemeat of all those factoid-heavy wannabes, like Matthew Pearl’s “Dante Club”), the ease with which he sets them in motion, the nifty tricks (Dante’s plaster death mask is pilfered from its museum setting, then toted through the secret passageways of Florence in a Ziploc bag) and the cliffhangers. (Sienna: “Don’t tell me we’re in the wrong museum.” Robert: “Sienna, we’re in the wrong country.”)’

Tot slot behoedt Brown met ironie eigenhandig Inferno voor al te grote pretenties, wat volgens Maslin het duidelijkst naar voren komt in het verzoek van hoofdpersoon Langdon aan diens uitgever. Langdon vraagt zijn uitgever om een privéjet, maar wordt vervolgens hardhandig op zijn plek gezet:

‘No, says the publisher, then adds: “Let me rephrase that. We don’t have access to private jets for authors of tomes about religious history. If you want to write ‘Fifty Shades of Iconography,’ we can talk.”’

Embargostress in Engeland

The Guardian is in tegenstelling tot The New York Times (veel) minder lang van stof. Het vloeit voort uit de embargostress bij recensent Steven Poole:

‘The new Dan Brown novel arrived by courier on Saturday morning. It came with a two-page nondisclosure agreement couched in doom-laden legalese. I was allowed to read the vast book over the weekend, but presumably I couldn’t tell anyone anything about it until my review was published.’

Toole stipt verder kort het plot aan van Inferno (biologisch genie heeft complot gesmeed en laat Langdon aanwijzingen na die relatie hebben met Dantes boek Inferno) en is verder positief. Hij is onder de indruk van de blijvende originaliteit en opzienbarend efficiënte schrijfstijl van Brown. Inferno is volgens Toole in een notendop een ‘smakelijke cocktail van hoog en laag cultuur’.

Brown begint bedrijfsblind te worden

Ook Die Welt komt met een omvangrijk oordeel over Inferno. Het valt de Duitse krant in eerste instantie op dat de katholieke kerk dit keer bij uitkomst van een Dan Brown boek redelijk rustig kan blijven. In tegenstelling tot eerdere werken, vermijdt Brown dit keer ‘antiklerikale Töne’. Dit keer geen aartsconservatieve en moordlustige katholieke groepering, geen nieuwe these aangaande de herkomst van Jezus. Brown doet rustig aan.

Inferno is volgens Die Welt opgebouwd volgens bekend stramien. Ook in dit boek weer een zoektocht (‘schnitzeljagd’) langs beroemde bezienswaardigheden met een zotte wetenschapper, en een biochemicus met een afgrijselijk complotplan (hij wenst naar Malthusiaans model de wereldpopulatie uit te dunnen). Storend noemt de Duitse krant echter de onverschilligheid die Brown zijn hoofdpersoon heeft meegegeven. Over zijn beweegredenen komt de lezer niets te weten:

‘Über Langdons Vergangenheit, über sein Leben, seine Beweggründe erfährt der Leser nichts; einzig die alte Story, dass Langdon als Kind in einen Brunnenschacht fiel und seitdem Platzangst hat, wird wieder erwähnt. Langdon bleibt, was er ist. Ein flacher Indiana Jones im Tweedjackett.’

Doordat Brown heeft nagelaten zijn hoofdpersoon van enige dimensie heeft voorzien, groeit bij het lezen van Inferno volgens Die Welt het vermoeden dat de auteur door het schrijven van zijn mysteries langzamerhand ‘betriebsblind’ aan het worden is. Oftewel, Brown is zo bezig met het plot van zijn mysterie dat hij is vergeten wat een roman echt nodig heeft. Iets als karakterontwikkeling.

Tot slot wijst Die Welt op een flagrante zwakheid van Brown: diens eindes. Zelfs Hollywood vond ze te ver gaan. In Inferno maakt Brown het zichzelf weer onnodig moeilijk schrijft de Duitse krant, zonder natuurlijk het einde van de roman te expliciteren. Het is volgens Die Welt wat dat betreft wachten op de verfilming van de roman. Laat Hollywood ook het einde van deze roman weg? Dan betekent dat de hoofdstraf voor de auteur.