Killer Robots

Nederland, Utrecht, 29-04-13 Carola Houtekamer. © Photo Merlin Daleman

Van alle protesten die nu aan de gang zijn – tegen vreemdelingendetentie, plofkippen, verdwijnende dorpsbibliotheken, pedoclub Martijn – is deze filosofisch het interessantst. Stop Killer Robots. Killer robots? RoboCop, rokende Terminators met rood oplichtende ogen – hebben we iets gemist?

Nee. Sterker nog: er bestaat niet eens een concreet plan om moordrobots in te zetten. Een protest tegen sciencefiction, dus.

Aan de telefoon met Miriam Struyk van IKV Pax Christi, die met Human Rights Watch de campagne voert. Een beetje gek ja, vindt zij ook. „Maar met drones waren we te laat. Die zijn geleidelijk ingevoerd, en nu zitten we ermee.” Stop Killer Robots wil er op tijd bij zijn, vóórdat er machines bestaan die op eigen houtje mensen doden.

Nu is er geen natuurwet die bepaalt dat wat bestaat, ook wordt gebruikt. Er liggen genoeg spectaculaire uitvindingen op de plank (waar is de roterende spaghettivork?). Maar het gebeurt wel erg vaak dat wat er is, ook wordt ingezet. Ook al ziet iedereen dat dat een slecht idee is. Gepatenteerde zaden. Biometrische databestanden. De elektrische stoel. Windows 8. En straks ook LAR’s, lethal autonomous robotics.

Want killer robots laten niet lang op zich wachten. De mensenrechtencommissie van de VN zette vorige week een rapport online met een lijstje militaire robotica dat al bestaat. Zoals de akelige SGR-1 van Samsung, een automatisch geweer met slimme camera, dat zelf vijanden kan detecteren en neerschieten. Hij staat tussen Noord- en Zuid-Korea. Nu nog kijken mensen mee, maar hij heeft een automatische stand. De VN-commissie wil nu een moratorium op het bedenken en fabriceren van killer robots, tot er spelregels zijn.

Kan dat: een verbod op iets wat niet bestaat? Eén keer eerder is het gelukt, zegt Miriam Struyk. Blinding laser weapons die permanent blind maken zijn in 1995 door de VN verboden, voordat ze in productie waren. Het Rode Kruis was toen erg tegen. En ze duiken nog nergens op.

Maar die killer robots komen er heus wel. Onderzoek gaat gewoon door. Als het niet naar moordmachines is, dan wel naar kook- en stofzuigrobots. Ook voor huishoudelijke taken, weet ik toevallig, moet je kunnen detecteren, besluiten, mikken. Als dat straks kan, is het maar een kleine stap om de pollepel te vervangen door een AK-47.

Carola Houtekamer schrijft elke week op deze plek over technologie