Column

Comité Huiskraaien Onderduik

Geen mens is illegaal, hoor je soms, maar hoe zit dat met dieren? Neem nu de huiskraai. Die vogel hoort hier eigenlijk niet. In 1994 kwamen er twee per schip aan in Hoek van Holland. Een paar jaar later kregen ze jongen. Nu zit er een kolonie van 23.

De provincie Zuid-Holland wil de kraaien doden, voordat ze een plaag worden. Daar loopt nog een rechtszaak over.

Vorige week stelde Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren Kamervragen over de huiskraai. Want de vogel was opeens afgevoerd van de lijst beschermde inheemse vogelsoorten. Die nieuwe juridische status is nu ‘invasieve exoot’. Dat betekent: de kraai is illegaal en mag worden uitgeroeid.

Ik bel vogelkenner en activist Norman Deans van Swelm. December vorig jaar was hij te gast in het radioprogramma Vroege Vogels. Hij vertelde toen over de oprichting van het Comité Huiskraaien Onderduik, dat enkele huiskraaien in veiligheid had gebracht – voor het geval dat.

Hij vindt het ongehoord dat de huiskraai van de lijst is gehaald terwijl de zaak nog loopt. „Vergis je niet”, zegt hij, „de huiskraai is geen ordinaire kraai, maar een bijzonder intelligente vogel – die nu gestraft dreigt te worden voor zijn intelligentie.” Huiskraaien liften doelbewust mee op schepen. De Nederlandse kolonie komt misschien uit Egypte, of Dubai, of Israël – niemand weet dat. Maar ze zijn hier zelfstandig gekomen. Anders dus dan de halsbandparkieten, die zijn geïmporteerd. „Het eerste paartje moet hebben gedacht: wij krijgen wel een verblijfsvergunning.”

Een plaag? Dat ziet hij niet snel gebeuren. De kleine kolonie groeit nauwelijks. Er is concurrentie van zwarte kraaien, kauwen, eksters. Inteelt ligt op de loer. Exoten bestrijden is bovendien zinloos, stelt hij. Zie de geschiedenis van de muskusrat of de grauwe gans. „Zodra je in een kolonie gaat roeren, verspreiden de dieren zich kleinere kolonies.”

Er zijn zoveel diersoorten die hier oorspronkelijk niet vandaan komen, zegt hij. Zoals de snoekbaars: die werd ooit uitgezet voor de vissers. Nu is het juist strafbaar als je er eentje vangt. „Bovendien, als je zo van je eigen soorten houdt, kun je je beter bekommeren om weidevogels, zoals de kievit. De kievit staat nu op instorten.”

De houding van Nederland ten opzichte van exoten is ontspoord, vindt Deans van Swelm. „Naar mijn persoonlijke inschatting is dat gebeurd na de moord op Fortuyn. ‘De exoot moet dood’ – het is een hetze waarvan de logica me ontgaat. Het is van A tot Z inconsequent.”

Intussen zitten er dus huiskraaien in de onderduik. Waar zitten ze? Hoeveel onderduikers zijn er? Wie zorgt er voor ze? Daar wil hij niets over kwijt: het heet niet zomaar onderduik.

Arjen van Veelen schrijft op deze plek een wisselcolumn met Margriet Oostveen.