Natuurveiling is zelfs financieel gezien dwaas

Deze week start de veiling van een natuurgebied bij Daarle. Daarmee is de natuur niet veilig en de schatkist niet geholpen, stelt Niko Koffeman.

Het kabinet heeft met een bezuinigingsopdracht van 100 miljoen euro een veiling van Staatsbosbeheerterreinen geforceerd. De sloop van de natuur, ingezet door Henk Bleker (CDA, staatssecretaris Landbouw), is niet gecorrigeerd door Rutte II. Daarom begint deze week de internetveiling van 128 hectare natuur in de omgeving van Daarle bij Hellendoorn (Overijssel). Dat gaat het kabinet meer kosten dan het oplevert. Niet alleen qua natuurwaarden en goodwill, maar ook in termen van dat wat de overheid op dit moment het meest lijkt te boeien: geld.

Het kabinet lijkt wel de prijs van natuur te kennen, maar niet de waarde. Natuur is aanzienlijk meer waard dan de prijs van de ondergrond. Natuurwaarden staan ernstig onder druk: van de oorspronkelijk aanwezige biodiversiteit is nog maar 15 procent over. We halen onze internationaal verplichte natuurdoelstellingen niet, maar toch kiest het kabinet voor verkoop van natuur aan de hoogstbiedende. Daardoor is de enige bescherming die resteert het gemeentelijke bestemmingsplan, dat weinig zekerheden biedt dat de natuur niet letterlijk en figuurlijk uitgewoond zal worden. Recent nog gaf de gemeente Hellendoorn een gedoogvergunning af voor de bouw van een botenhuis in beschermd natuurgebied De Koemaste, in strijd met het bestemmingsplan.

Wie los van de waarde van de natuur kijkt naar de prijs ervan, begaat een ernstige vergissing. Natuur in Nederland levert op de markt vrijwel niets op. Wie op Funda kijkt ziet dat de prijzen van te koop aangeboden natuur variëren van 0,75 tot 2,50 euro per vierkante meter en voor dat laatste bedrag is zelfs een schitterend landgoed in Rozendaal te koop, waar oude woudreuzen groeien.

De overheid hoeft er dus niet op te rekenen dat de natuurgebiedjes rond Daarle die als eerste geveild worden meer zullen opleveren dan pakweg 1,50 euro per vierkante meter. De Partij voor de Dieren probeert via crowdfunding zoveel mogelijk natuur vrij te kopen, en vraagt daarvoor van natuurbeschermers 5 euro per vierkante meter, waarmee ook het toekomstig onderhoud bekostigd zal kunnen worden. Precies zoals Natuurmonumenten in 1906 voorkwam dat het Naardermeer door de gemeente Amsterdam zou worden aangewezen als vuilstortplaats. Voor natuurliefhebbers Jac. P. Thijsse en Eli Heimans was het plan de aanleiding om de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten op te richten. De vereniging kocht het gebied vrij voor 155.000 gulden.

Wie anno 2013 via een notariële schenking aan de Partij voor de Dieren de natuur van Staatsbosbeheer vrijkoopt en bijvoorbeeld 1.000 euro schenkt ten behoeve van de aankoop van 200 m2, kan daarvoor een fiscale compensatie verwachten van maximaal 52 procent. De overheid is dus bereid 520 euro mee te betalen aan de schenking.

Als de veiling van 200 m2 natuur de overheid 300 euro oplevert en 520 euro kost, maakt dat de volslagen dwaasheid van een natuurveiling in één zin duidelijk. Alleen daarom al is het te hopen dat veel natuurliefhebbers helpen de natuur rond Daarle vrij te kopen en de overheid tot het inzicht te brengen dat ze niet alleen de natuurwaarden verramsjt, maar ook de schatkist geen dienst bewijst met het veilen van natuur.

In Nederland zijn 3.817.711 donateurs van groene organisaties. Die zullen niet allemaal bereid of in staat zijn om 1.000 euro te besteden als protest tegen de privatisering van onze natuur. Maar meedoen kan al vanaf 5 euro, dat ligt binnen het bereik van elke natuurbeschermer. Daarmee is gegarandeerd dat die vierkante meter jachtvrij wordt en een blijvende natuurbestemming behoudt. Als het de regering op andere gedachten kan brengen is dat de best denkbare natuurdonatie ooit.

Pavan Sukhdev (Deutsche Bank) berekende dat de kredietcrisis eenmalig 0,7 biljoen euro kost, terwijl het vernietigen van regenwoud leidt tot een jaarlijks terugkerende kostenpost van 1,5 tot 4 biljoen euro.

Penny-wise, planet-foolish! We hebben gezien wat de privatisering van de zorg, het spoor, de post en tal van andere verworvenheden ons gebracht heeft. Laten we nu in actie komen om de privatisering van de natuur te stoppen.

Niko Koffeman is voorzitter van de Nicolaas G. Pierson Foundation en lid van de Eerste Kamer voor de Partij voor de Dieren.