'Voedsel? Daar doe ik niet meer aan'

Een Amerikaanse jongen van 24 ‘hackt’ zijn eigen lichaam: hij eet niet, maar leeft nu al maanden op een zelfgebrouwde mix van voedingsstoffen.

Het is niet dat zijn moeder vroeger zo slecht kookte. Haar steaks waren heerlijk. Maar hij heeft zelf nu geen tijd om boodschappen te doen en eten te bereiden. En hij heeft er ook geen geld voor, alles gaat naar zijn start-up. Daarom is IT’er Rob Rhinehart (24) uit Atlanta een paar maanden geleden gestoptmet eten. Hij doet niet meer aan voedsel.

Maar hij is fitter dan ooit, zegt hij aan de telefoon, want hij drinkt Soylent. Een zelfgemaakte dikke, witte vloeistof die naar cakebeslag smaakt. In Soylent zitten, na zeven revisies, alle chemicaliën die Rhinehart nodig denkt te hebben. 2,4 gram natrium. 5 gram vezels. 18 milligram ijzer. 400 milligram magnesium. 1,7 milligram riboflavine. 200 gram koolhydraten. 50 gram eiwit. 65 gram vet. De lijst telt 32 noodzakelijke ingrediënten en 7 extraatjes zoals ginseng en alfa-caroteen. Alle chemicaliën koopt hij in bulk in bij chemiebedrijven en fabrikanten van voedingssupplementen. Sinds kort experimenteert hij ook met noötropica of smart drugs, opwekkende moleculen voor extra concentratie. Handig als hij lang moet werken.

Rhinehart beschouwt zijn lichaam als een apparaat dat, net als de telefoon en de computer, gehackt en verbeterd kan worden. „Sommige mensen vinden dat een ongemakkelijk idee. Ik niet.” Zijn aanpak is zuiver rationeel. Op welke stoffen werkt mijn lichaam het beste en waar vind ik die voor het minste geld? Het gaat hem om het gemak en het experiment. Helemaal in de trend van the quantified self – meet en verbeter jezelf – houdt Rhinehart dat experiment nauwgezet bij. Zijn blog Mostly Harmless (robrhinehart.com) werd een hit. Vanuit de hele wereld vragen mensen om Soylent.

„Veel mensen hebben problemen met eten”, zegt hij. „Gezond eten is erg duur en kost veel tijd. Ik at alleen nog maar goedkope noedels. Soylent is veel gezonder. Veel mensen willen best slechte maaltijden inruilen voor een glas gezonde, goedkope drank.” Want Soylent is niet duur. Per dag kost zijn dieet 2 dollar, maar het kan veel goedkoper als het op grote schaal wordt gemaakt.

Nu is Rhinehart geen voedseldeskundige. Zonder risico is zijn experiment niet. Hij las zich wat in in biochemie en voedsel en gooide wat chemicaliën in de blender.

Korte suikermoleculen, dacht hij, daar krijg je lekker snel energie van. Maar daarvan schoot zijn bloedsuiker naar zorgwekkende hoogtes. Dus nu voegt hij maltodextrine toe, waar zijn lichaam langer over doet.

Met minder calorieën leef je langer, las hij. Maar van weinig calorieën werd hij ellendig. Hij zit nu op 2.700 per dag, 300 meer dan aanbevolen, maar hij komt niet aan.

Vezels zijn niet nodig, dacht hij. Waarom zou je vaker dan eens in de week willen poepen? Maar zonder vezels gaat Soylent veel te snel door zijn darmen en is hij na de energiekick „heel, heel erg moe”.

Essentiële mineralen als kalium, fosfor en magnesium: wat als je flink boven de aanbevolen hoeveelheden gaat zitten? Voel je je dan éxtra fit? Nee dus. Na te veel magnesium voelde het alsof zijn ingewanden in brand stonden. Na een overdosis kalium liep zijn bloeddruk veel te hoog op. „Ik dacht dat ik een hartaanval kreeg.” Maar ja. „Hoe kun je iets zeker weten als je het niet test?”

Dat is zo. Maar gaat hij deze test wel overleven? Ja, dat kan prima, zeggen drie experts. Duizenden mensen overleven op sondevoeding. Maar, zegt hoogleraar voeding en gezondheid Jaap Seidell van de VU in Amsterdam: „Er zijn heel veel stoffen die we niet kennen, maar die we waarschijnlijk wel nodig hebben. Stoffen waarvan je niet direct ernstige tekorten oploopt als je ze niet eet, maar die wel van invloed zijn op bijvoorbeeld de bloeddruk, de lever.” Mensen zijn door de evolutie relatief goed aangepast op de mix van voedingsstoffen die in natuurlijke voeding zit, zegt hij. Brouw je zelf wat, dan weet je niet of dat optimaal is.

Dat zegt Seidells collega Martijn Katan ook. „Het kan beslist. Maar of het ook het beste voor je is? Is het goed voor je tanden en kiezen? Wat doet het met je darmen?” Darmbacteriën nemen toe als ze vezel uit voeding te eten krijgen, zegt Katan. Een normaal mens poept een ons bacteriën per dag uit. „Bacteriën smeren de ontlasting. Rhinehart eet te weinig vezel en is zwaar geconstipeerd. Dat is niet goed voor de darmen. Heeft hij al aambeien?”

Hoogleraar microbiële ecologie aan de Wageningen Universiteit Hauke Smidt gokt dat als je een goed ontwikkelde ‘darmmicrobiota’ hebt, die wel in stand kan blijven met dit soort eten. Als het maar goed gebalanceerd is. Maar het kán wel dat die microbiota verandert door Soylent. En dat kan dan invloed hebben op je immuunsysteem. Je kunt ziek worden, net als wanneer je een darmziekte hebt. Smidt: „Ik ben geen arts, maar het zou interessant zijn om nu een fingerprint van Rhineharts darmbacteriën te nemen, om te zien of de samenstelling heel anders is dan bij gezonde volwassenen.”

Dat heeft Rhinehart nog niet gedaan. Maar verder is hij geen dwaas. „Ik wil wel leven, ja.” Hij bestudeert onderzoeken, zoekt uit in welke vorm hij bepaalde chemicaliën moet eten („Rauwe kalium is radioactief. Als je er een lepel van eet, ga je waarschijnlijk dood”). Hij houdt contact met zijn huisarts (die hem uitlachte), laat eens in de zoveel tijd zijn bloed testen en houdt zijn bloedsuikerwaardes in de gaten.

En het is ook niet zo dat hij echt nóóit meer eet. Het mooie van Soylent is, zegt hij, dat hij nu geld heeft om af en toe lekker uit eten te gaan met vrienden. De rest, het ‘corvee-eten’, doet hij met zijn drankje. En trouwens: „ Ik wil best ziek worden als ik er iets van leer. En als ik op een dag niet meer wakker word, dan kom ik op Wikipedia op de lijst van mensen die dood gingen aan hun eigen uitvinding. Dat is toch cool?”