Wat gebeurde er in Dos Erres, een dorpje in het noorden van Guatemala?

Oscar Ramirez. Screenshot uit een YouTube-preview van het Pro Publica-artikel.

Oud-dictator van Guatemala José Efraín Ríos Montt (86) is veroordeeld tot tachtig jaar cel wegens het plegen van genocide en misdaden tegen de menselijkheid. Wat gebeurde er op 6 december 1982 in Dos Erres, een dorpje in het noorden van Guatemala? Lang bleef dat een mysterie, maar de laatste paar jaar werd er steeds meer over duidelijk.

Op die dag vielen ongeveer zestig Kaibiles, speciale eenheden van de Guatemalteekse regering, het dorpje binnen. Het was burgeroorlog en de Kaibiles vermoedden dat guerrillero’s er wapens hadden opgeslagen. Het liep uit op een verschrikkelijk bloedblad. De militairen verkrachtten vrouwen en meisjes en brachten uiteindelijk vrijwel alle inwoners, 226 in totaal, om het leven. De slachtpartij duurde tot de volgende dag. De lichamen werden een voor een in een waterput gegooid.

Enkele militairen besloten in de afgelopen jaren te praten over die dag, omdat ze het niet langer voor zich konden houden. En een aantal militairen werd veroordeeld tot een lange gevangenisstraf.

Oscar blijkt overlevende van de massamoord

Vorig jaar, precies dertig jaar na de massamoord, kreeg Oscar Ramirez, een Guatemalteek die in de VS woont, een bericht dat zijn leven veranderde. Hij was in december ’82 drie jaar oud. Oscar bleek als een van de weinigen te zijn gespaard en was meegenomen door een van de soldaten. Zijn vader was dus niet zijn vader en zijn familie niet zijn familie. Zijn echte vader was tijdens de massamoord niet in het dorp en was - op zijn beurt - dertig jaar lang in de veronderstelling dat hij zijn vrouw en al zijn zeven kinderen die dag verloren was.

“If the prosecutor’s suspicions were correct, Oscar didn’t know himself. He was not the son of an honorable soldier. He was a kidnapping victim, a battlefield trophy, living proof of mass murder.”

Lees het hele artikel van Sebastian Rotella en Ana Arana op de site van ProPublica (10.872 woorden). Luisteren kan ook: radioprogramma This American Life maakte er een hele uitzending over (duur: 59 minuten). Het radioprogramma Metamorphosis, ten slotte, interviewde in juli (duur: 27 min.) een andere overlevende, die toen 5 jaar oud was.