Tachtig jaar cel voor oud-dictator Guatemala

Oud-dictator José Efraín Ríos Montt tijdens de uitspraak. Foto: AFP / Johan Ordonez

Oud-dictator van Guatemala José Efraín Ríos Montt (86) is veroordeeld tot tachtig jaar cel wegens het plegen van genocide en misdaden tegen de menselijkheid. De generaal wordt verantwoordelijk gehouden voor de moord van 1771 Maya-indianen door het leger van Guatemala.

Dat meldt persbureau AP. De uitspraak kwam na een proces van twee maanden, waarbij tientallen nabestaanden getuigenissen aflegden. Ríos Montt krijgt vijftig jaar celstraf voor genocide en dertig voor misdaden tegen de menselijkheid. 

Rechter: ‘Gewelddadigheden tegen de Ixils van tevoren beraamd’

Ríos Montt kwam in maart 1982 bij een staatsgreep aan de macht. Tijdens zijn anderhalf jaar durende bewind gaf hij opdracht tot moord op 1771 leden van de Ixil, een Maya-volk dat leeft in de hooglanden in het westen van het land, oordeelde het hof. Ríos Montt ontkent iedere betrokkenheid en gaat waarschijnlijk tegen de uitspraak in beroep.

Onder nabestaanden en inheemse leiders in de rechtszaal werd gejuicht nadat het vonnis was geveld. ”De Ixils werden beschouwd als vijanden van de staat en waren slachtoffer van racisme”, zei rechter Jazmin Barrios. “De gewelddaden tegen de Ixils waren niet spontaan. Ze werden van tevoren beraamd.”

Eerste veroordeling genocide voormalig Latijns-Amerikaans leider

Het is voor het eerst dat een voormalig Latijns-Amerikaans leider schuldig wordt bevonden aan genocide. In Argentinië kreeg oud-dictator Jorge Videla in 2010 levenslang wegens misdaden tegen de menselijkheid; vorig jaar werd hij bovendien veroordeeld tot vijftig jaar cel voor het laten ‘verdwijnen’ van gevangenen en het ontvoeren van hun kinderen.

Bewind Ríos Montt bloedigste hoofdstuk burgeroorlog Guatemala

Het militaire offensief was erop gericht een opstand van linkse guerrillastrijders de kop in te drukken. Die hielden zich vooral op in gebieden waar veel Maya-indianen woonden. Volgens een waarheidscommissie zijn onder Ríos Montt zeker 10.000 mensen door het leger vermoord. Duizenden vrouwen werden systematisch verkracht door militairen, honderden dorpen werden verwoest.

Het bewind van Ríos Montt wordt gezien als het meest gewelddadige hoofdstuk van de burgeroorlog die het land 36 jaar teisterde. Die strijd, waarbij zo’n 200.000 mensen het leven lieten, kwam in 1996 ten einde.