Het gevaar van de korte broek

Ga jij nog weleens in een korte broek de straat op, vroeg een collega me. Begrijpelijk. Het was een van de warmste dagen van het jaar. In de tram had ik al de eerste halfnaakte Britse toerist gezien. Nee, ik heb de korte broek voor stadsgebruik afgezworen, zei ik. Schrijf er eens een stukje over, zei hij. Bij deze.

Over de werking van je hersens heb je vaak niets te vertellen; je associaties voltrekken zich in het wilde weg. Misschien is Albert Einstein op die manier op zijn E=Mc2 gekomen. Archimedes stapte in het bad en zag het water over de rand lopen. Zo heeft hij de wet van Archimedes ontdekt. Eureka! riep hij, telkens weer. Ik heb het gevonden! Naakt, overstelpt door dit zeldzame geluk, rende hij door de straten van Syracuse.

Zo moest ik door deze vraag over mijn korte broek opeens denken aan een van de verhalen uit Duizend-en-een-nacht, alweer. Deze keer een avontuur van Sinbad de Zeeman, het vijfde. De rijke avonturier komt op een van zijn zwerftochten aan de oever van een snel stromende rivier. Daar staat een broodmager broos oud mannetje, leunend op een stok. Ik moet naar de overkant, zegt hij. Kunt u mij helpen? Zeker, zegt Sinbad. Klim maar op mijn rug. Dat doet de oude, maar hij klimt verder, hij gaat op Sinbads schouders zitten. Eigenlijk is het de nek, maar zo wordt het nu eenmaal genoemd. Sinbad voelt hoe de knokige knieën om zijn nek klemmen.

Ze bereiken de overkant. Zo, we zijn er, zegt Sinbad. Afstappen! De oude laat een grimmig lachje horen. Geen sprake van. Verder! En hij klemt zijn knieën harder om Sinbads nek. De zeeman is veranderd in een rijdier, hij krijgt klappen met de stok als hij te langzaam loopt. Ook als ze gaan slapen wordt Sinbad in die klem gehouden. Eindelijk slaagt hij erin de oude kwijt te raken, maar dat doet in dit verband niet ter zake. Het boek waarin ik als kleine jongen dit verhaal las was geïllustreerd met een paar scherpe pentekeningen. Daar zie je dit mannetje aan het water staan. Vooral van zijn benen heeft de tekenaar veel werk gemaakt. Knokige staken, verpakt in rimpelig vel, met scherp geprononceerde knieën en blote voeten, als grijpers. Een angstaanjagend plaatje.

En waarom draag ik nu al een paar jaar geen korte broek meer? Omdat ik mijn medemensen wil sparen. De zomer is weer begonnen. Hoe dat komt, moet nog eens worden uitgezocht, maar als het warmer wordt, neemt de gemiddelde onbeschaamdheid toe. Al tientallen jaren geleden heeft het gemeentebestuur van Sainte-Maxime aan de Franse zuidkust bepaald dat er niet meer halfnaakt op de boulevard mocht worden gelopen. Ik was het ermee eens. Heel veel mensen denken wel dat ze op Apollo of Venus lijken maar dat is een grote vergissing. Intussen is wel duidelijk geworden dat dit verbod niet heeft geholpen. De algemene behoefte om jezelf ‘op de kaart te zetten’ is de laatste kwart eeuw steeds groter geworden en dat wordt iedere avond op de televisie verder aangemoedigd.

Bovendien zijn steeds meer mensen hoe langer hoe meer gaan eten. Vetzucht is een ziekte van de westelijke beschaving geworden, en zoals dat dan vaker gaat: we verzinnen er een vreemd woord voor. In dit geval obesitas. U bent geen vetzak meer, u bent obees. Is er weleens een obees mens naast u gaan zitten, in het vliegtuig? Hebt u weleens meegemaakt dat zo iemand in de volle tram wilde stappen en daarbij zelfs een flinke rugzak droeg? Ik moet bekennen dat als het mij overkomt, ik het als een aanslag op mijn recht op vrije ademhaling ervaar. Ik word overvallen door een drang tot zelfverdediging. Maar ik heb er niet aan toegegeven. Voor je het weet word je uitgescholden, je zegt iets terug, er vallen klappen, medepassagiers trekken partij, de conducteur belt de politie en zo word je de held van een kort berichtje in het avondblad. Hoogbejaarde in lijn 5 gearresteerd.

Hoe wisten ze dat deze delinquent hoogbejaard was? Hij droeg een korte broek. Aan die bleke, rimpelige staken kon je duidelijk zien dat hij een flink eind boven de tachtig was. Die oudjes van tegenwoordig kennen geen grenzen meer! Eerst een korte broek aantrekken en dan met een toerist willen vechten. Het wordt herkend als het nieuwste probleem van deze tijd: dat van de losgeslagen hoogbejaarden. Om ieder risico te vermijden draag ik geen korte broek meer.