Epileptische aanvallen verdwijnen na injectie stamcellen in hersenen

Speciaal gekweekte voorlopercellen ingespoten in de hersenen kunnen muizen genezen van epilepsie, of in ieder geval de frequentie van de aanvallen flink terugbrengen. Met dit resultaat hebben onderzoekers in San Francisco de weg geëffend voor een vergelijkbare behandeling voor mensen met epilepsie. De vertaling van muis naar mens zal echter nog enkele jaren vergen (Nature Neuro-science, 5 mei).

Tijdens een epileptische aanval vuurt een groot aantal neuronen ongecontroleerd een stroom elektrische pulsen af. Voor een normale hersenfunctie is een gecoördineerde ontlading van stimulerende (‘exciterende’) en dempende (‘inhiberende’) elektrische prikkels nodig, maar bij een epileptische aanval laten de remmende neuronen het afweten. Daardoor ontstaan in het ergste geval heftige spiercontracties en verlies van het bewustzijn.

Epileptische aanvallen kunnen op verschillende plaatsen in de hersenen ontstaan. In dit geval richtte het onderzoek zich op de hippocampus, een deel van de hersenen dat onder meer betrokken is bij leerprocessen en het geheugen. Bij een bepaalde vorm van epilepsie vindt de elektrische storm zijn oorsprong in de verbinding tussen de hippocampus en de temporaalkwab, de hersenschors ter hoogte van de slapen en boven de oren. De remmende neuronen blijken hier vaak te ontbreken.

De Amerikaanse onderzoekers slaagden erin die weer terug te brengen door voorlopers van die remmende schakelneuronen te injecteren in de hippocampus van muizen met epilepsie. Na zestig dagen bleken de cellen te zijn uitgegroeid tot normaal functionerende inhiberende schakelcellen.

Het bleek zeer effectief tegen de epilepsie. Van de dieren die voor de ingreep nog twee tot drie epileptische aanvallen per dag hadden, had driekwart helemaal geen aanvallen meer. Bij het andere kwart was de frequentie ervan teruggebracht tot hooguit één in de twee à vier dagen. Ook de gedragsafwijkingen – epileptische muizen proberen te bijten als je ze wilt oppakken – verdwenen nagenoeg. Huup Dassen