Anouk en de strijd om Europa’s mooiste lied

De laatste zeven jaar haalde Nederland geen finaleplaats bij het Eurovisie Songfestival. Tijd voor een nieuwe aanpak: een gerenommeerde zangeres.

Anouk bij de eerste repetitie in Malmö. Dinsdag zingt ze in een selectie voor de finale, zaterdag. Foto EBU

Ze gaat er staan, plugt in en gáát. Simpel. De Zweedse Malmö Arena mag een podium van Europese afmetingen zijn, het plan van aanpak is gelijk aan elk concert dat zangeres Anouk de afgelopen jaren gaf.

Gistermiddag verliep haar tweede repetitie op het Eurovisiepodium in Malmö succesvol. Stond Anouk er bij de eerste repetitie nog wat onbeholpen bij en vergat ze even haar tekst, nu was ze meer ontspannen, zong zuiver en gebruikte ze de camera iets meer dan bij de eerste keer. In haar gewone ‘kloffie’ bracht ze haar liedje twee keer. Het was een wat sober beeld – haar drie backingvocalisten, een machine die wind door haar haren blaast en projecties van witte vogels in de donkerte achter haar – maar Anouk maakte er indruk mee.

Ook bij de eerste ontmoeting met internationale pers liet de zangeres een positief gevoel achter. Geestig vertelde ze hoe ze zich had aangemeld voor het festival („na het zien van de highlights van de afgelopen jaren”) en dat ze voorlopig niet zal toeren met haar vier kinderen. Ze had op aanwijzing van de regisseur geprobeerd meer in de camera’s te kijken, maar was zich er van bewust dat ze „niet te veel moest gaan nadenken tijdens het zingen anders zou het wel eens mis kunnen gaan.”

Zangeres Anouk Teeuwe (38) ‘doet’ het Eurovisie Songfestival op háár manier – zonder poespas. Op eigen kracht is de zangeres en haar entourage van mensen voor make-up en kleding. en een sportinstructeur, het liedjesfestijn in gegaan. Slechts twee persconferenties wilde ze doen, en ze gaat zeker niet alle feestjes af. Niet omdat ze dwars wil liggen. Maar omdat ze niet van dat soort feestjes houdt. Een mooie tegenstelling tot hoe we haar afgelopen week zagen: als losgeslagen feestbeest die haar optreden bij het songfestival mist – in een commercial van verzekeraar Centraal Beheer.

Neem bijvoorbeeld het festijn Eurovision in Concert, dat op 13 april in de Melkweg plaatsvond. Anouk woont er vlakbij, maar had simpelweg ‘geen zin’, tot ergernis van de organisatie. Of neem haar presentatievideo. Waar andere festivalkandidaten zich in gelikte videoclips tonen toonde Anouk zichzelf op de manier waarop ze vaker te zien is in haar homevideo’s die ze online zet: lachend, grappend en zelfs even hoestend in het verder loepzuivere Birds.

De kansen van Anouk, die nu een beetje is wegzakt in de polls, van de derde naar de zesde plek, worden in Zweden door kenners en kandidaten hoog ingeschat. Haar ballade wordt intens bevonden. En de zangeres zelf: professioneel. Zo rekent de 61-jarige Bonnie Tyler, die Groot-Brittannië vertegenwoordigt met het liedje Believe in Me, de Nederlandse tot de top drie van haar concurrenten, met Rusland en Duitsland.

Vorig jaar zomer liet Anouk weten een ‘killersong’ te hebben voor het songfestival. De TROS reageerde matig enthousiast, wegens eerder gemaakte afspraken met AVRO en NPO over selectie via een Nationaal Songfestival. Daar kwam veel kritiek op. Tegen persbureau Novum zei TROS-directeur Peter Kuipers dat het juist „een van onze doelstellingen is dat een keer zo’n artiest bereid is om haar nek uit te steken”.

De enthousiaste respons bij het publiek gaf de doorslag. Ook sprak de TROS nog met de zangeres. Immers, zei Kuipers: „Meedoen aan het Songfestival is niet vrijblijvend. Er zijn verplichtingen waar je je ook als gearriveerde artiest aan dient te conformeren”. Al voordat de TROS akkoord ging met haar voorstel boekte Anouk een hotel in Malmö. Had ze in elk geval al veel kamers.

Birds is een mooi, weemoedig stemmend liedje. Een melancholische soundtrack bij de verwerking van een gestrande relatie, met strijkers die druipend van tranen aanzetten op emotie. Van ingehouden hartenpijn naar ontladende bevrijding, met een tamelijk kitsch kinderkoor in het laatste bridge-deel.

Anouk zingt beheerst. Dit is geen nummer waarin ze haar stem kan laten gaan, maar juist zacht moet vleien op de sierlijke melodie. Of het scorend songfestivalmateriaal is valt nooit te zeggen, maar het is de eerste Nederlandse inzending in jaren van hoge muzikale kwaliteit.

De producer van het nummer, de Zweed Tore Johansson met wie Anouk al jaren werkt, zei aan de krant Sydsvenskan niet te verwachten dat Birds een goede kans heeft: het nummer zou er te goed en te ingewikkeld voor zijn. „Dit is geavanceerde muziek met veel akkoorden, niet het soort muziek dat het Eurovisie Songfestival wint. Het is daarnaast een originele song, terwijl al het andere dat is geschreven voor het Eurovisie Songfestival kopieën van oude hits zijn.”

Ook hierover heeft Anouk zich haar nuchtere zelf getoond: „Er zullen geheid mensen zijn die er geen drol aan vinden, maar dat is altijd zo. De een vindt het fantastisch, een ander gedeelte vindt het vreselijk. So be it.” Op de persconferentie in Hilversum waar ze haar liedje presenteerde, in maart, zei ze tegen presentator Cornald Maas dat haar omgeving deelname had afgeraden. Dat maakte haar vastbesloten dit juist door te zetten. „Ze vinden het allemaal een stom clownsfestival. Ik dacht, ik móet het doen. Ik zie het als een leuke vakantie. Het wordt vast een hele leuke herinnering.”

Of ze verliest of niet, het maakt haar niet gek veel uit. En Anouk denkt vooruit: al blijft er maar een paar procent hangen van die 125 miljoen kijkers, wat een promotie. Neem de winnares van vorig jaar, de Zweedse Loreen – haar Euphoria werd een grote Europese hit. Niet voor niets verschijnt op de finaledag, volgende week zaterdag, haar nieuwe plaat: Sad Singalong Songs, op haar eigen platenlabel Goldilox.

Haar deelname funest voor haar carrière? Gelooft ze niets van. Ze gaat er niet minder door zingen. En mocht ze dinsdag in de halve finale afvallen, dan werkt ze door aan die andere pas aangekondigde opvallende stap in haar carrière, later dit jaar: Symphonica in Rosso – haar nieuwe liedjes in combinatie met een groot orkest. Ook dat deed ze niet eerder.