Zo'n ongeluk? Kan niet

Schip Genua // De aanvaring in de haven is onbegrijpelijk // Vertelt een haveninspecteur aan Ilja Pfeijfer // Hij is verbijsterd

Het was een bizar ongeluk dat in theorie onmogelijk had kunnen plaatsvinden. In de haven van Genua, de belangrijkste van Italië, ramde dinsdagnacht een containerschip met zijn achtersteven de 54 meter hoge verkeerstoren. Die stortte volledig in. Er vielen zeven doden en vier gewonden. Twee mensen worden nog vermist.

Het containerschip, de Jolly Nero van de Genuese rederij Messina, een reus van 240 meter en 40 duizend ton, was bezig met een manoeuvre om de haven te verlaten.

Het voer langzaam achterwaarts de ingang van de haven voor veerboten en cruiseschepen in, met de bedoeling vervolgens met volle kracht vooruit te gaan en met de boeg vooruit de zee op te gaan, e en standaardmanoeuvre. Maar het schip draaide niet genoeg, het vloog als het ware uit de bocht. De voorwaartse aandrijving faalde en de achterwaartse beweging werd pas gestopt door de botsing met de toren.

Een goede vriend van mij hier in Genua is ingenieur Luca Mancinelli, hij werkt als inspecteur en troubleshooter bij dit soort scheepsrampen. Hij kent de haven van Genua als zijn broekzak en kan spreken uit een bijzonder rijke ervaring. Woensdagavond praatte ik uitvoerig met hem. Hij is ronduit verbijsterd. „Het schip had nooit zo dicht bij de wal mogen komen”, zegt hij. „Er is een loods aan boord die dat moet voorkomen. Bovendien wordt het schip begeleid door twee sleepboten, die het schip op koers moeten houden en helpen bij het keren. Als een van de beide motoren uitvalt, zou het schip draaien. Dat het achteruit blijft gaan, kan alleen als beide motoren tegelijk uitvallen. Maar dan nog zouden de sleepboten het schip moeten houden.

De eerste onderzoeksbevindingen lijken Mancinelli gelijk te geven. Er wordt uitgegaan van de hypothese van een gelijktijdig defect aan beide motoren. Daarbij is de kabel van de sleepboot aan de achtersteven geknapt. Maar zelfs deze samenloop van omstandigheden zou niet fataal geweest zijn, als het schip op koers had gelegen en niet zo dicht bij de wal was geweest. Een menselijke fout wordt dan ook niet uitgesloten. De 63-jarige kapitein van de Jolly Nero en de loods die op dat moment bij hem op de brug stond, zijn beiden aangeklaagd voor meervoudige dood door schuld. De zwarte doos met navigatiegegevens wordt onderzocht.

Ook rederij Messina ligt onder vuur. De Jolly Nero is gebouwd in 1976. „Dat is prehistorisch. Schepen gaan twintig jaar mee, niet veertig”, zegt Mancinelli. In de stegen van Genua wordt intussen gefluisterd over de Vloek van Messina. De feloranje schepen van die vloot zijn al decennialang betrokken bij bizarre incidenten. Er was een onverklaarbare aanvaring met een vissersboot. Een ander schip zonk in een Egyptische haven. En er waren verdenkingen van illegaal giftransport.