Verschrikkelijk maar acceptabel

Zondag blijkt of de PvdA het strafbaar stellen van illegalen blijft steunen. De Tweede Kamerfractie komt nog apart bijeen.

Door onze politieke redactie

PvdA-leider Diederik Samsom lijkt de afgelopen week erin te zijn geslaagd meer begrip te kweken bij zijn achterban voor zijn weigering de strafbaarstelling van illegaliteit te blokkeren, een maatregel die coalitiepartner VVD wenst.

Op ledenavonden in Eindhoven, Groningen en Den Haag lieten leden afgelopen week merken de strafbaarstelling nog steeds verschrikkelijk te vinden, maar de positie van Samsom te accepteren. Ook zij willen zich een betrouwbare coalitiepartner tonen, zeiden verschillende leden. Leden waren gevoelig voor het argument van Samsom dat de VVD „het symbool van de strafbaarstelling heeft binnengehaald”, maar dat de PvdA van de coalitiepartner concessies loskreeg om het leven van illegalen in de praktijk beter te maken.

Aanstaande zondag moet blijken of de politieke ledenraad zich ook door Samsom heeft laten overtuigen. Deze raad is voor elk PvdA-lid toegankelijk en adviseert over de politiek actualiteit. Het PvdA-congres, het hoogste partijorgaan, besloot twee weken geleden met grote meerderheid dat de Tweede Kamerfractie die strafbaarstelling van illegaliteit moet zien tegen te houden.

Belangrijker is misschien wel hoe die 37 andere PvdA-Kamerleden inmiddels tegen de zaak aankijken – Samsom kan congres en ledenraad negeren, maar niet zijn fractie.

Formeel heeft de fractie haar standpunt bepaald: steun aan het wetsvoorstel. Maar direct na het congres leefde daar onvrede over Samsoms aanpak: had hij een motie die met zó’n grote meerderheid was aangenomen, wel zo snel naast zich neer moeten leggen?

Ook na Samsoms tour van afgelopen week, blijft een groepje binnen die fractie kritisch, zeggen bronnen binnen de partij. Sommige PvdA’ers hebben afgelopen week zelf ook lokale afdelingen bezocht, om te luisteren en de afweging van de fractie uit te leggen. Maar omdat de Kamer de afgelopen twee weken met reces was, hebben veel andere fractiegenoten die tour op afstand meegemaakt.

Zij zagen met ergernis hoe de beeldvorming afgelopen week draaide. Doordat woensdag ineens uitlekte dat met de VVD te praten viel over het schrappen van de strafbaarstelling, kregen PvdA’ers het idee dat niet de rechtse coalitiegenoot, maar vooral hún partij wil vasthouden aan de strafbaarstelling van illegaliteit. PvdA-ministers Dijsselbloem en Asscher legden uit dat ze niet weer wilden onderhandelen met de VVD.

Maar er zijn ook Kamerleden die Samsom juist overtuigd heeft. Ze hadden zich geërgerd op het congres. Mogelijk had Samsom gelijk, maar meer begrip voor de emoties van de leden was wel op zijn plaats geweest. Die fout heeft Samsom in hun ogen nu goed gemaakt.

’s Ochtends, voor de ledenraad, houdt de PvdA-fractie zelf een extra vergadering in Utrecht. Maar uitsluitsel zal Samsom daar nog niet krijgen: de kritiek van de ledenraad zal een grote invloed hebben op de uiteindelijke afweging van de ontevreden Kamerleden.