Surface Pro, twijfelend tussen tablet en laptop

Omdat  de wereld in razend tempo overschakelt van computers naar tablet pc’s, neemt Microsoft een risico door zijn eigen hardware op de markt te brengen: de Surface tablets. Deze apparaten zijn ontworpen om de verkoop van Windows 8 aan te zwengelen, het besturingssysteem dat grotendeels gebaseerd is op aanraakbesturing. De Pro-versie (met Intel-chip, die ook

Omdat  de wereld in razend tempo overschakelt van computers naar tablet pc’s, neemt Microsoft een risico door zijn eigen hardware op de markt te brengen: de Surface tablets. Deze apparaten zijn ontworpen om de verkoop van Windows 8 aan te zwengelen, het besturingssysteem dat grotendeels gebaseerd is op aanraakbesturing.

De Pro-versie (met Intel-chip, die ook ‘oude’ Windows-software aankan) is vanaf 30 mei in Nederland te koop. Microsoft stelde alvast een testexemplaar ter beschikking van de machine. Surface Pro is verkrijgbaar vanaf 886 euro voor de 64GB en 986 euro voor de 128GB  versie. De losse Touch en Type cover zijn los verkrijgbaar voor 120 euro en 130 euro.

Wat haal je voor dat geld in huis: één apparaat dat je zowel voor klusjes onderweg als voor echt zakelijke toepassingen te kunnen gebruiken. Het 10,6 inch HD-scherm is haarscherp maar het zijn wel erg piepkleine lettertjes.  Op dit apparaat wordt ook duidelijk dat old skool Windows absoluut ongeschikt is voor aanraakbesturing: vingers zijn gewoon niet klein genoeg om menu’s te bedienen.  Daarvoor levert Microsoft een aanraakpen mee, waarmee je een stuk nauwkeuriger kunt werken. Het vergt wel wat coördinatie, dat wisselen tussen toetsenbord, aanraakscherm en stylus.

Loodzwaar en toch licht

De Surface Pro is zwaar voor een tablet (910 gram, twee drie keer zoveel als een iPad Mini) maar wel vederlicht voor een laptop. De batterijduur is helaas die van een gewone notebook, maximaal drie tot vier uur. Daardoor is de Surface Pro, in tegenstelling tot een iPad, Android of een Windows RT-tablet (Windows voor ARM-chips), geen apparaat dat je achteloos in je tas gooit zonder te checken of ie volledig geladen is. Wel houdt de Surface Pro lang zijn stroom vast als je het toestel een paar dagen niet gebruikt.

Toch lijkt de Surface Pro vooralsnog betere commerciële kansen te hebben dan die voordeliger  RT-variant. In de eerste plaats omdat de Windows-gebruikers die productiviteit zoeken, zullen kiezen voor de meest luxe optie, die alle software kan draaien. In de tweede plaats omdat deze maat tablet (10,6 inch) meer voor het zakelijke segment bedoeld is, waar prijs er minder toe doet. Consumenten zijn meer geneigd een betaalbare 7 of 8 inch tablet te kiezen en die maat is niet beschikbaar in Windows-land. Nog niet.

Hoewel de Surface Pro via de Mini-DisplayPort makkelijk te koppelen is met een extern scherm, ontbreekt de ethernetpoort die je op kantoor vaak nodig hebt. Ook mobiel internet via 3G of 4G ontbreekt. De enkele usb 3.0-poort houdt niet over, maar  de adapter beschikt over een extra usb-poort om bijvoorbeeld een telefoon op te laden. De magnetische stekker waarmee je de Surface oplaadt is te groot en zit vaak in de weg.

Door de vaste standaard aan de achterzijde staat de Surface Pro altijd op dezelfde manier op tafel. Dat is niet de ideale kijkhoek, maar je wisselt wel makkelijk  tussen toetsenbord en aanraakscherm. Precies zoals Steve Ballmer het gewild zou hebben.

De afwerking van de Surface Pro is verder goed: je hoort of voelt geen suizende ventilatoren waar andere Windows 8-tablets nog wel eens onder gebukt gaan. Ook de speakers zijn prima, maar van de 128 GB flashopslag is slechts 110 GB beschikbaar en iets meer dan 85 GB vrij in te richten.

Microsoft levert als optie twee losse toetsenborden; de TypeCover-variant met echte toetsen is aan te raden en typt zelfs comfortabel. Op een plat oppervlak tenminste. Op schoot is de Type Cover wat wiebelig, maar de balans is beter dan veel andere apparaten met een afklikbaar toetsenbord.

Windows 8 en Blue

Tja, en dan is er Windows 8 zelf. Het startscherm met zijn kleurige tegeltjes voelt nog niet helemaal af - misschien dat de aangekondigde update Windows Blue daar verbetering in brengt (zie video onder). Meerdere hardwarefabrikanten hebben al door laten schemeren dat ze niet echt tevreden zijn over Windows 8. Die verschillende versies zijn verwarrend, en de twee verschillende gezichten van Windows’ oude en nieuwe stijl. Verwarrend is dat je van sommige software zowel desktop-versies als de app-variant kunt installeren. Dat geldt voor Internet Explorer, maar ook bijvoorbeeld voor Skype of Evernote.  Alleen de Windows-apps nieuwe stijl worden automatisch gesynchroniseerd via je Microsoft-account.

De invulling van de Windows Store laat nog te wensen over. Het voordeel van de Surface Pro: de applicaties die je nog niet in de Windows Store vindt (dat zijn er op het moment van testen 47.000) zijn nog wel te installeren als traditionele Windows-app. Zo kun je toch Spotify draaien, ook al is er nog geen officiële app beschikbaar. Ook Photoshop, zware games, boekhoudpakket of Outlook werken prima. (Office wordt niet meegeleverd op de Surface Pro; wel op de Surface RT).

Het eerste wat je als Windows-gebruiker op Surface doet is toch StartisBack installeren, waarmee je de regie terugkrijgt over het bureaublad en de vertrouwde Start-knop. Wellicht dat Windows Blue, de aanstaande update van Windows 8, de gebruiker zelf weer de keuze tussen startscherm en bureaublad geeft. Maar dat zou ook een knieval zijn, gezien alle moeite die Microsoft zich getroost heeft om de nieuwe look van Windows erdoor te drukken.Tegelijkertijd is er twijfel of Microsoft voldoende moeite doet om Windows RT tot succesvol te maken.

Veel criticasters leggen de aankondiging van Windows Blue uit als een nederlaag. De Financial Times had het zelfs over een ‘U-turn’ en vergeleek Windows 8 met ‘New Coke’, de mislukte frisdrank die door Coca-Cola snel uit de markt werd gehaald en een schoolvoorbeeld werd van mislukte productinnovatie. Dat is overdreven: ‘Blue’ wordt zeker geen terugkeer naar Windows 7. Maar Windows 8 ruikt wel een beetje naar Vista, de fel bekritiseerde Windows-variant waarvan zelfs topman Ballmer toegaf dat dat geen schoonheidsprijs verdiende. Of Blue dat imago kan verbeteren wordt eind juni duidelijk, als Microsoft de update als test beschikbaar stelt.

Zou Blue het oordeel over de Surface Pro kunnen veranderen? Nee. Dit is ook met Windows 8.1 nog geen concurrent voor een iPad of een Android tablet - die winnen het qua prijs, gebruiksduur en beschikbare apps. Qua productiviteit is Surface Pro wel de juiste keuze. En mocht je de Surface Pro overwegen omdat het apparaat twee werelden samenbrengt (werk en plezier; laptop en tablet), weet dat je voor zo’n duizend dollar ook een losse tablet én een voordelige laptop kopen, of een luxe ultrabook met aanraakscherm.

Dit kun je verwachten van Windows Blue: