Moeder, hoe kan ik ooit worden zoals jij?

Moederdag // Sommige mensen hebben veel te danken aan hun moeder De leukste moeders zijn de lerende moeders, zoals die van Maral Noshad Sharifi Een ode aan de vooravond van Moederdag, zondag

De eerste keer dat ik twee mensen met elkaar zag zoenen was ik ongeveer vijf jaar oud en nog maar korte tijd in Nederland. Ik rende daarna meteen naar mijn moeder, kuste haar op de mond en forceerde mijn tong langs haar lippen naar binnen. Ik dacht dat je dat hoorde te doen met de mensen waar je van houdt.

Elf jaar later was ik zestien jaar oud en kreeg ik mijn eerste vriendje. Toen mijn moeder er achterkwam dat ik seks met hem had, maakte ze direct een afspraak bij de huisarts. Ze vroeg hem of het normaal was om het op die leeftijd al te doen.

Nou had zij vroeger ook vriendjes in Iran. Die wachtten haar dan na de les buiten de school op en volgden haar, vanaf de andere kant van de straat, naar huis. Af en toe keken ze naar elkaar. Geen aanraking. Geen kus. Geen tong.

Hier beleeft ze alles anders. Zo gaf ze een aantal weken geleden huilend toe nog steeds nachtmerries te hebben waarin ik verkracht word, op avonden dat ik laat thuiskom.

Het lijkt mij een zware taak om moeder te zijn en al helemaal in een samenleving die zo ver weg staat van de wereld die jou de eerste 29 jaar van je leven heeft gevormd.

Negenentwintig, dat was de leeftijd van mijn moeder toen ze samen met mij naar Nederland vluchtte. Ik was vier jaar oud en zij was hoogzwanger van mijn broertje.

Er waren maar weinig mensen die konden begrijpen dat zij weg wilde gaan. Een mooie jonge vrouw met bijna twee kinderen en geen geld. Hoeveel kwetsbaarder kun je zijn? Maar blijven was geen optie, mijn moeder accepteerde niet dat haar kinderen in een land als Iran zouden opgroeien. En dus bewogen we ons richting het Westen.

Via Turkije, Joegoslavië, Oostenrijk en Duitsland bereikten we na twee maanden Nederland. Wat er in die twee maanden gebeurd is, wordt nauwelijks besproken, al weet ik zeker dat zij nog vaak denkt aan de bostochten langs de douanes en de nachten die wij in gevangeniscellen hebben doorgebracht.

In Nederland kregen we met veel geluk na een half jaar een huisje in een christelijk gereformeerd dorpje waar we heel hartelijk werden ontvangen door de mensen in onze nieuwe omgeving.

Mijn moeder ging meteen de taal leren en opnieuw verpleegkunde studeren. Ze kocht soms eten voor ons van haar boekengeld en als ik op de basisschool een werkstuk moest inleveren, zat zij ’s avonds laat nog op school om mijn met de hand geschreven verhaal op de typemachine uit te typen, zodat mijn werk er niet anders uitzag dan dat van mijn klasgenootjes.

Ze kwam iedere avond doodop thuis en een aantal jaar later behaalde ze een master orthopedagogiek. Kort na onze aankomst in Nederland waren haar mooie zachte haren helemaal grijs geworden.

Hoewel ons leven in de tussentijd een stuk makkelijker is geworden, haar harde werken heeft geleid tot een eigen internationaal kinderdagverblijf in Scheveningen en mijn broertje – inmiddels 19 jaar oud – studeert aan de UvA, mist ze toch haar land.

Het was moeilijk om in Iran te wonen. Het was moeilijk om Iran te verlaten, maar Iran vergeten is onmogelijk. De afgelopen tien jaar zegt ze dat het regime over drie maanden weggaat. In haar gedachten zit ze al in haar vruchtentuin in de bergen van haar geboortestad Kermanshah, in het westen van Iran.

Haar dagelijkse gemis, voor mijn vrijheid. De vrijheid om in Leiden te studeren, en daarna in New York. De vrijheid om de verhalen te schrijven die ik belangrijk vind. De vrijheid om te doen, zonder daarvoor opgehangen of gestenigd te worden.

Eigenlijk heeft mijn moeder zo veel voor mijn broertje en mij gedaan dat ik soms bang ben om zelf moeder te worden. Ik vind het vervelend dat ik nooit zo veel voor mijn kinderen kan betekenen als dat zij voor mij heeft betekend. Dankzij haar zullen mijn omstandigheden namelijk altijd beter zijn.

Een paar maanden geleden vertelde zij mij over het onderscheid tussen liefde en seks. Je moet je niet emotioneel binden aan iedere jongen die je aantrekkelijk vindt, zei ze. En tegelijkertijd is het wel gezond om genoeg seks te hebben. Ik was zo verbaasd dat ik stiekem bij de huisarts langs wilde gaan. Maar niet vandaag. Want vandaag is ze 50 geworden. En het is bijna moederdag. En ik hou van haar.

Maral Noshad Sharifi (24) studeerde politicologie in Leiden en journalistiek aan de Columbia School of Journalism in New York.