Mies staat, zit, staat en schreeuwt

Michel van den Heuvel is misschien wel de meest emotionele hockeycoach. Zijn Oranje Zwart verloor het eerste play-offduel bij Kampong met 4-1.

De gang naar de kleedkamer verloopt voor Oranje Zwart-coach Michel van den Heuvel twee keer via de scheidsrechter. Dat is zo bij rust, als hij zich bij een 2-0 achterstand tegen thuisploeg Kampong met een priemende vinger komt beklagen over een niet gegeven strafbal. „Kap nou eens met dat helpen!”, had hij al geroepen langs de zijlijn. „Dat is een 100 procent strafbal!”

En zo is het na het eindsignaal, als hij met een handdruk voor de leidsman lijkt te willen zeggen dat hij vooral zijn ploeg iets kwalijk heeft te nemen na de 4-1 nederlaag in de eerste wedstrijd in de play-offs om de hockeylandstitel. „Ik vond ons te apathisch. We accepteerden te veel, dan moet je als coach iets losmaken”, verklaart Van den Heuvel na de wedstrijd. „Ik doe dat vooral om mijn eigen ploeg op scherp te krijgen.”

Het was vintage Van den Heuvel, misschien wel de meest emotionele coach in de hockeywereld. Ooit, in 2007, barstte hij in tranen uit toen hij met Bloemendaal de troostfinale van de Europa Cup I won. Op thuisbasis ’t Kopje had hij zo graag de finale willen spelen; het kwam er allemaal uit. Zijn uitbarstingen langs de zijlijn zijn befaamd en soms op het onbetamelijke af. „Hij was vervelend, maar dit zijn de play-offs, dus er staat ook wel wat op het spel”, aldus assistent-scheidsrechter Jonas van ’t Hek.

‘Mies’ van den Heuvel heeft veel te verliezen met zijn ijzersterkte team, dat aangevoerd wordt door de teruggekeerde Robert van der Horst. Oranje Zwart ging als ranglijstaanvoerder in de hoofdklasse de play-offs in, maar gaat hard onderuit op een afgeladen Maarschalkerweerd in Utrecht. Kampong,vierde in de reguliere competitie, is zeer effectief. Oranje Zwart moet morgen op eigen terrein in Eindhoven winnen om een beslissingswedstrijd op zondag af te dwingen. Pas dan mag er weer gesproken worden over het finaleweekend, waarin over twee weken om de landstitel gespeeld wordt.

De dug-out is precies hoog genoeg voor de coach die dit seizoen terugkeerde bij Oranje Zwart. Hij staat, zit, staat weer, schreeuwt en ijsbeert. Dat voor een man die terug naar Nederland kwam voor zijn rust. Hij tekende voor vier jaar bij de Eindhovense hockeyclub waar hij in 2004 vertrok, mede om zijn gezin vaker te zien. Daarmee kwam een einde aan een avontuur als bondscoach in Pakistan, waar hij volgens de bond contractbreuk pleegde.

Het was toch al niet echt een succes. Pakistan, een land met een rijke hockeytraditie, lijdt onder de evidente ongemakken. Geen land durft er wedstrijden te spelen. Van den Heuvel: „Ik was vaker in Lahore geweest, maar de situatie is daar zeer verergerd de afgelopen jaren. Alleen al toen ik daar aankwam. We kwamen langs zeker vier roadblocks, mannen met volautomatische wapens ernaast. Het hotel had veel van een compound, de veiligheidsprotocollen waren alsof er Olympische Spelen waren. Gevoelsmatig dacht ik: dit is het niet.”

In Nederland was hij het laatst actief als bondscoach. Onder zijn leiding werd angstig hockey gespeeld op het WK in 2010 in India. Hij liet een aantal huidige topspelers debuteren, maar de verjonging kwam te laat. Zijn opvolger Paul van Ass, destijds assistent-bondscoach, slaagde daar beter in. In New Delhi ontstond tijdens het WK bovendien de bizarre situatie waarbij Ties Kruize teammanager was en tegelijkertijd als bestuurslid tophockey namens de KNHB over het functioneren van Van den Heuvel ging. Na brons op het EK (2009) en het WK werd de bondscoach aan de kant gezet.

„Hij is nogal vakverslaafd”, liet de coördinator van Oranje Zwart Heren 1 eerder deze week weten in reactie op een interviewaanvraag. Rond de play-offs verkeert Van den Heuvel in een soort trance. Kort na het eindsignaal zegt Van den Heuvel „nee” als hem gevraagd wordt of hij even heeft. De klap is hard aangekomen bij de Eindhovense ploeg en de coach wil met zijn jongens direct de kleedkamer in om elkaar even tien minuten in de ogen aan te kijken.

Dan is de rede teruggekeerd. Ja, zijn ploeg gold als favoriet. „Maar de topvier is op drie punten van elkaar geëindigd, compleet aan elkaar gewaagd.” Tegen Kampong wreekt zich het gemis van de geblesseerde Mink van der Weerden, de strafcornerspecialist die tijdens de Spelen in Londen Taeke Taekema deed vergeten. Alleen Van der Horst benut een van de vele strafcorners die Oranje Zwart krijgt. Van den Heuvel: „Toen zij daarna bij een uitval heel lullig de 3-1 maakten, braken we.”