Kortkolom wetenschap

IJsverlies Groenland kan nog meevallen

Amsterdam. Het huidige ijsverlies van Groenland is niet maatgevend voor de toekomst. De recente sterke veranderingen in het stromingsgedrag van Groenlandse gletsjers zullen niet aanhouden. Dat wordt aangetoond door een geavanceerd ijsmodel dat Nature deze week presenteert. Het model voorspelt het gedrag van vier gletsjers die in zee uitmonden en brengt alle relevante factoren in rekening. Niet alleen neerslag en ijsverlies door smelten, maar vooral ook de vorm van het bed waarin de gletsjer schuift, de veranderende wrijving met de ondergrond en de remmende werking van zeeijs voor de kust. IJsverlies op Groenland kan daarom de komende eeuwen minder extreem zijn dan wordt aangenomen. Want het wordt voor 80 procent bepaald door het stromingsgedrag van de gletsjers. Veranderingen in neerslag en smelten zijn minder belangrijk. (NRC)

Spinnenman eet ook wel eens vrouwtje op

Amsterdam. Bij veel spinnensoorten eet het vrouwtje het mannetje op na de paring en vaker nog vóór de paring. Het is de ultieme afwijzing van seksuele avances. Tsjechische biologen hebben nu ook het omgekeerde gevonden. Bij de bodemjachtspin Micaria sociabilis eten mannetjes wel eens vrouwtjes op, vooral wanneer de generaties overlappen. Als jonge, in de zomer geboren spinmannetjes kunnen kiezen uit even jonge vrouwtjes en oudere, in de lente geboren vrouwtjes, paren ze het liefst met de jonge vrouwtjes. De oude vrouwtjes die ze tegenkomen eten ze in extreme gevallen op. De biologen verklaren dit uit het feit dat in dit bijzondere geval de mannetjes iets te kiezen hebben. Meestal kunnen de vrouwtjes kieskeurig zijn, schrijven ze in een artikel in Behavioral Ecology and Sociobiology. (NRC)

De eigen ervaring vormt het individu

Amsterdam. Eeneiige tweelingen hebben exact dezelfde genen, maar toch kunnen ze op den duur gaan verschillen in gedrag, een fenomeen dat onderzoekers altijd hebben toegeschreven aan verschillen in hun omgeving en ervaringen. Duitse neurobiologen hebben nu bij muizen getest in hoeverre deze theorie klopt. Daartoe namen ze veertig vrouwelijke dieren van een inteeltstam (genetisch vrijwel net zo identiek als eeneiige tweelingen) en lieten die gedurende drie maanden rondscharrelen in een complex hok met diverse kamers die door buizen met elkaar verbonden waren. De muizen die het meest ‘beleefden’, doordat ze meer op onderzoek uitgingen, bleken meer nieuwe neuronen te hebben aangelegd in de hippocampus van hun brein. Ervaringen hebben invloed op de hersenontwikkeling en bepalen zo het karakter van het individu, concluderen de Duitsers. (NRC)

Gold Medal

Amsterdam. Kankeronderzoeker Thijn Brummelkamp (37) van het Nederlands Kanker Instituut krijgt dit jaar de Gold Medal van de European Molecular Biology Organization (EMBO). Brummelkamp ontwikkelde tien jaar geleden een nu overal gebruikte methode om in een cel grote aantallen genen tegelijk uit te schakelen. (NRC)