Het Wikivuurwapen

Wat zou de derde president van Amerika, Thomas Jefferson (1743-1826) van de 3D-printer hebben gevonden?

Hij had er vermoedelijk meteen één aangeschaft. „No freeman shall ever be debarred the use of arms” , formuleerde Jefferson in de concept-grondwet van Virginia. Zonder vrij wapenbezit voor de milities waren de VS immers nooit losgekomen van de Britse kolonisator. Het recht op wapens als garantie tegen tirannie van de staat en vreemde overheersing is sindsdien wezenskenmerk van de VS.

Deze week vuurde de Texaanse vrije burger Cody Wilson de eerste kogel af met een zelfgemaakt wapen, waarvan hij de onderdelen thuis in kunststof drie dimensionaal had laten ‘printen’: in laagjes opbouwen. De blauwdrukken komen op internet beschikbaar, waarmee het eerste Wikivuurwapen een feit is.

Dat is een doorbraak die vrij wapenbezit voor iedereen ter wereld mogelijk maakt. Althans, voor wie toegang heeft tot een 3D-printer en beschikt over plastic grondstoffen, een spijker (als slagpin) en een doosje klein kaliber patronen.

Het Wikiwapen is een typisch product van het informatietijdperk. Internet en nieuwe technologie zetten met grote regelmaat gangbare praktijken en opvattingen op hun kop. Nu zou dus het Europese dogma van wapenbeperking ter discussie kunnen komen, waarmee de verhouding tussen burger en overheid in een nieuw daglicht komt te staan.

Wapens worden hier vanouds als ongewenst gezien. De eerste serieuze poging om het volk te ontwapenen dateert van 1919. In de nasleep van de Eerste Wereldoorlog waren vuurwapens overal te vinden en in Nederland dreigde Troelstra met oproer. In die revolutionaire periode vreesden de Staten-Generaal dat het volk zich door de bolsjewieken zou laten meeslepen. Dat kwam er niet van, maar de vuurwapenbeperkingen bleven. Sindsdien is vuurwapenbezit beperkt tot de overheid, verzamelaars, jagers en sportschutters.

Het idee van bewapende burgers of milities als garantie voor de vrijheid is in Europa alleen in Zwitserland dominant. De burger ziet de overheid als collectieve uitdrukking van het eigen belang: handhaver van de orde, garantie tegen armoede en bouwer van dijken.

Vrijheid is hier ook: bevrijd zijn van wapens. In de 21ste eeuw is de natiestaat echter aan het verdwijnen en verliezen collectieve arrangementen hun vanzelfsprekendheid. De burger moet ook van de overheid meer ‘zelf doen’.

Of een Wikiwapen voor de nieuwe burger even vanzelf zal spreken als een zonnepaneel op het dak, een elektrische fiets of een google-bril moet nog afgewacht worden. Maar het zou zomaar het geval kunnen zijn. Internet heeft wel meer veranderd.