Een kilt is goed voor je zaad, of toch niet?

Een artikel in het Scottish Medical Journal bevestigde de Schotse viriliteit. Er zit fysiologische logica in het stuk maar experimenteel onderzoek blijft nodig.

In één klap leek het stoere en sexy imago van de kilt bevestigd: kiltdragers produceren meer en beter zaad, berichtten verschillende kranten en tijdschriften wereldwijd. Mits de kilt gedragen wordt zoals het hoort natuurlijk – zonder ondergoed.

Bron van alle opwinding was een artikel dat Erwin Kompanje, medisch ethicus bij het Erasmus MC en zelfverklaard Schotlandliefhebber, recentelijk in het Scottish Medical Journal publiceerde. Kompanje dook op de Schotse spermakwestie uit nieuwsgierigheid. Hij kende genoeg anekdotes over de vermeende viriliteit van de Schotse man, maar in de medische literatuur vond hij geen aanwijzingen dat kiltdragers daadwerkelijk een hogere vruchtbaarheid genieten (zoektermen: ‘sperma’, ‘kilt’, ‘vruchtbaarheid’).

Kompanje stuitte vooral op onderzoeken naar de gevolgen van hogere scrotumtemperatuur op zaadproductie. „Ik kwam in een wereld van strakke onderbroeken en warme laptops”, lacht Kompanje aan de telefoon. Hoe strakker het ondergoed van een man, of hoe heter de laptop op zijn schoot, hoe minder sperma hij produceert, vat hij de huidige stand van het spermaonderzoek samen.

Als strak ondergoed het scrotum verstikt, dan moet een frisse bries het zaakje goeddoen, redeneert Kompanje in het stuk. Een kilt biedt derhalve de ‘ideale scrotale omgeving’, schrijft hij.

Er zit een zekere fysiologische logica achter deze gedachte. Spermacellen gedijen bij temperatuur die een paar graden lager ligt dan de gemiddelde lichaamstemperatuur. Het is daarom dat testikels in een zak buiten het mannenlichaam hangen.

Toch is het in het thuisland van de kilt slecht met het sperma gesteld. Net als in de rest van de westerse wereld, daalt de kwaliteit van het zaad dat Schotse mannen produceren al jaren. Kompanje vermoedt dat dat komt doordat minder Schotten regelmatig een kilt dragen. Alleen bij officiële gelegenheden verschijnen ze nog in dracht.

Kompanje hoopt dat zijn artikel vruchtbaarheidsonderzoekers inspireert zijn hypothese experimenteel te onderzoeken. De opzet van zo’n onderzoek kan heel simpel zijn.

„Je laat twee groepen studenten een maand lang een kilt of strakke onderbroek dragen, halverwege wissel je dat om. Daarvoor, daarna en tussendoor meet je de kwaliteit en kwantiteit van hun sperma”, legt hij uit.

Zelf laat Kompanje de kilt voorlopig in de kast hangen. „Ik ben 54 jaar en mijn gezin is compleet.” Maar mannen met een kinderwens en vruchtbaarheidsproblemen, zouden een kilt serieus kunnen overwegen. „Therapeutisch kiltdragen”, noemt Kompanje dat.

De Schotten zelf hebben in ieder geval positief gereageerd op zijn artikel. Verschillende Schotse kranten besteedden er de afgelopen maand aandacht aan. „En ik kreeg een mailtje van een kilthandelaar uit Edinburgh: Thank you for starting the rumour”, grinnikt hij.