Toeslagenfraude bedraagt 95 miljoen euro - ‘grenzen fraudebestrijding in zicht’

Staatssecretaris Frans Weekers van Financiën. Foto ANP / Jerry Lampen

De fraude rond de Nederlandse toeslagen draait in totaal om ruim 95 miljoen euro. Dat schrijft staatssecretaris Weekers in een brief (pdf) aan de Kamer. Vanwege de fraude wil Weekers dat het systeem flink op de schop wordt genomen.

Jaarlijks worden bijna negen miljoen toeslagen aan acht miljoen mensen verstrekt. Het gaat om zo’n tien miljard euro, waarvan 4,7 miljard euro naar 5,7 miljoen zorgtoeslagen gaat. Weekers ligt onder vuur sinds vorige maand bleek dat Bulgaren op grote schaal toeslagenfraude hebben gepleegd.

De 95 miljoen euro is acht procent van het totale bedrag dat toeslagontvangers nog moeten terugbetalen aan de overheid. Omdat het om fraude gaat, zal het de overheid niet lukken om al dit geld terug te vorderen, aldus Weekers.

Bij veel gevallen werken meerdere personen werken samen

In de brief geeft Weekers, op verzoek van de Kamer, ook meer uitleg over de 280 gevallen van systematische fraude die hij eerder bekendmaakte. Bij die zaken gaat het in totaal om 16,6 miljoen euro. Dat is per fraudezaak zo’n zestigduizend euro. In 15 procent van de gevallen gaat het om fraude van een individu. In de overige 85 procent is er sprake van een samenwerkingsverband waarbij meerdere personen samenwerkten om toeslagen te incasseren.

Meer controle vooraf

Ook komt Weekers in een andere brief (pdf) met enkele maatregelen die fraude met toeslagen moeten tegengaan. Die hebben vooral te maken met een controle vooraf, in plaats van achteraf. Zo wil Weekers geen voorschot geven aan een voor de Belastingdienst onbekende aanvrager of als er sprake is van een verhoogd frauderisico. Voor dat laatste werkt de Belastingdienst met “risicoprofielen”. Ook als actuele adresgegevens ontbreken wil Weekers dat er geen voorschot wordt uitbetaald. Daarnaast moeten Europese landen gegevens uitwisselen om de fraude tegen te gaan.

Het kabinet wil dat de nieuwe maatregelen per 1 januari 2014 in werking treden. Daarvoor is wel eerst een wetswijziging nodig.

‘Grenzen fraudebestrijding in zicht’

In zijn brief wijst Weekers er op dat het Nederlandse toeslagensysteem in hoge mate op vertrouwen is gebaseerd. Dat was toentertijd een politieke keuze, aldus de staatssecretaris, maar volgens hem komen de grenzen van de fraudebestrijding in zicht.

“Zoals eerder is aangegeven is het systeem nooit 100% waterdicht te maken. De zaak rond toeslagfraude door Bulgaren, waarin inmiddels twee verdachten zijn aangehouden, is een voorbeeld hoe fraude evolueert en steeds geraffineerdere vormen aanneemt. De grenzen om met handhaving van het bestaande toeslagensysteem fraude te bestrijden komen in zicht.”

Dinsdag moet Weekers zich in een debat verantwoorden over de fraude.