'Ziekenhuiskosten op vakantie drie keer hoger'

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

De aanleiding

De ANWB gaf afgelopen woensdag een persbericht uit met de kop ‘Hoge nota’s voor vakantiegangers’. Volgens het bericht zouden staatsziekenhuizen in Spanje en Portugal te hoge rekeningen sturen aan Nederlandse reizigers. „Zo’n 50 ANWB-leden zijn de afgelopen twee jaar geconfronteerd met torenhoge ziekenhuisrekeningen”, schrijft de ANWB. „Opvallend is dat de rekeningen soms wel drie keer zo hoog zijn als wat de ziekenhuizen aan de lokale bevolking berekenen. Als dergelijke praktijken niet door de Spaanse en Portugese overheid worden aangepakt, verwacht de ANWB op termijn dat de zorgpremie omhoog schiet.”

Verschillende media namen het bericht over. Next.checkt bekijkt of de kosten voor medische zorg aan Nederlandse vakantiegangers inderdaad tot drie keer hoger kunnen uitvallen dan aan lokale patiënten.

En, klopt het?

Elke Nederlander heeft wereldwijd recht op onvoorziene nood(zakelijke) zorg, blijkt uit navraag bij het College voor Zorgverzekeringen (CVZ). „Als je op vakantie bent en een ongeluk krijgt, worden de ziekenhuiskosten vergoed”, zegt een woordvoerder. „Maar in z’n algemeenheid geldt dat alleen die zorg vergoed wordt die in Nederland tot het basispakket behoort en dat de vergoedingslimiet daarbij ligt op de tarieven die we in Nederland hanteren.”

De European Health Insurance Card (EHIC) geldt als bewijs voor die verzekering. Het pasje is geldig in alle EU-landen, Liechtenstein, Noorwegen, IJsland, Zwitserland, Macedonië en Australië en staat vaak op de achterkant van de zorgpas van de verzekeraar. De ANWB, die als toeristenbond als belangenbehartiger optreedt voor haar vier miljoen leden, ontving de afgelopen twee jaar echter tussen de 45 en 50 nota’s van (voornamelijk Spaanse en Portugese) ziekenhuizen die zich niet aan Europese afspraken over de afhandeling en berekening van medische kosten aan de zorgverzekeraars van toeristen houden en de EHIC niet accepteren..

Het CVZ is bekend met het feit dat er ziekenhuizen zijn die zich niet aan de Europese afspraken houden. Dat de zorgpremie op termijn omhoog zal schieten als de acceptatie van de EHIC niet verbetert, zoals de ANWB beweert, is volgens een woordvoerder van het CVZ in theorie mogelijk, „maar als het inderdaad om zo’n vijftig gevallen gaat, is dat wel een heel klein percentage van de totale zorg”. In 2011 is volgens het CVZ vanuit de Zorgverzekeringswet aan zogenaamde ‘grensoverschrijdende zorg’ 323 miljoen euro besteed.

Om aan te tonen dat sprake is van hogere kosten voor vakantiegangers overlegde de ANWB op verzoek van next.checkt een ziekenhuisnota uit 2011 van een vakantieganger die met acute, ernstige maagdiagnostiek opgenomen werd in een Spaans ziekenhuis. De patiënt onderging een operatie, lag twee weken op de intensive care en één week op een gewone afdeling. Hoewel de ANWB namens de zorgverzekering van de patiënt een vervangend EHIC-pasje opstuurde, ontving de organisatie een factuur van ruim 89.000 euro.

Met behulp van een derde partij gespecialiseerd in medical cost control in Spanje zocht de ANWB uit wat het officiële staatstarief voor particulieren zou zijn geweest voor deze specifieke behandeling. Deze ‘internationale tarieven’ geven aan wat een staatsziekenhuis maximaal mag hanteren voor iemand die geen zorgverzekering of ziekenfonds heeft, en worden jaarlijks per autonome regio in de Spaanse Staatscourant gepubliceerd. Tevens werd naar het Spaanse ‘GRD-tarief’ gekeken. Dit is vergelijkbaar met het Nederlandse DBC-tarief, waarbij de inhoud en kosten van een behandeling op grond van een diagnosecode bepaald worden. In verband met complicaties werd een correctiefactor toegepast.

Uit de analyse blijkt dat de totale kosten van de behandeling – die is opgebouwd uit onder meer een doktersvergoeding, kosten voor de opname, laboratoriumtesten en therapeutische procedures – volgens het staatstarief voor derden 46.115,12 euro zouden hebben bedragen. Het GRD-tarief dat men normaliter aan het Spaanse ziekenfonds zou factureren voor deze behandeling bedraagt 21.266,89 euro.

„We hebben meerdere facturen op deze manier expliciet uitgezocht, ook Portugese”, laat de ANWB weten. In die gevallen lagen de tarieven hoger dan het ‘lokale’ tarief.

Conclusie

In een persbericht schrijft de ANWB dat staatsziekenhuizen in Spanje en Portugal te hoge rekeningen sturen aan Nederlandse reizigers. De ziekenhuisrekening kan voor vakantiegangers tot wel drie keer zo hoog uitvallen als voor lokale patiënten, aldus de ANWB.

Next.checkt kreeg inzage in zo’n hoge ziekenhuisnota. De ANWB liet een derde, gespecialiseerde partij de rekeningen vergelijken met de staatstarieven. In dit geval bleek daaruit dat het GRD-tarief, het tarief dat men voor deze behandeling aan het Spaanse ziekenfonds zou factureren, zou uitkomen op 21.266,89 euro. Dat is niet drie, maar vier keer minder dan de 89.879,60 euro op de factuur die de ANWB op de mat vond. Dit maakt de bewering waar.

Next checkt verder: Is het waar dat Oosteuropese landen tijdens het Songfestival vaker op elkaar stemmen? Stuur je suggestie naar nextcheckt@nrc.nl of via Twitter met de hashtag #nextcheckt.

    • Anne-Martijn van der Kaaden