Babymelk

Paniek bij Nederlandse ouders nu de Chinezen massaal de supermarkten leegkopen. Hoe moeten wij nu onze baby’s voeden?

Zijn de schappen in de supermarkt wel zo leeg? Dat de A-merken babymelkpoeder niet meer te vinden zijn, klopt. Maar wie verder kijkt dan ooghoogte vindt ook talloze huismerken waar geen Chinees zich aan waagt.

Veel Nederlanders evenmin. Nutricia, Friso en Nestlé hebben hier het grootste marktaandeel. Tegelijkertijd is het melkpoeder van Kruidvat, Jumbo, Albert Heijn, C1000 of Etos nog volop verkrijgbaar en nog een paar euro per pak goedkoper ook. Is er wat mis mee? Of kiest de Nederlander, als het om babyvoeding gaat, net zo emotioneel als de Chinees?

Nutrilon Standaard 1

Prijs: 10,89 euro (850 gram)Gezondheid: Bijdrage aan wetenschap:

De hogere prijs voor Nutrilon is deels gebaseerd op het onderzoek dat fabrikant Nutricia doet naar verbetering van kunstvoeding. Voor baby’s is borstvoeding nog altijd het beste, zo blijkt uit alle onderzoek. Daarin zitten alle noodzakelijke voedingsstoffen. Kunstvoeding, gemaakt met koemelk, kan moedermelk hooguit benaderen. En dat proberen fabrikanten als Nutricia, Nestlé of Friso ook. Zij zoeken naar de bestanddelen en verbindingen van moedermelk en trachten die zo goed mogelijk te kopiëren.

De moeilijkheid: een koe heeft vooral vetten nodig om te lopen, terwijl een jong mens juist suikers behoeft om de hersenen te stimuleren. Moedermelk is daarom zoeter dan koeienmelk en bevat minder vetten en eiwitten. Vooral als de eiwitsamenstelling van koemelk niet is gehumaniseerd, aangepast aan die van de mens, kan dat de kans op hersenbeschadiging vergroten, tot zes maanden na de geboorte.

Kinderarts-neonatoloog Harrie Lafeber van VU medisch centrum doet al jaren onderzoek naar de optimale samenstelling van kunstvoeding – met name voor zuigelingen met een laag geboortegewicht. Hij werkt samen met de grote fabrikanten waaronder Nutricia, Friso en Nestlé. Zij betalen mee aan onderzoek en bekostigen promovendi. VUmc kan zo proberen onder meer kunstvoeding voor vroeggeborenen te verbeteren en daarover vervolgens publiceren. In ruil kunnen de fabrikanten nieuwe inzichten patenteren en ‘verbeterde receptuur’ op de verpakking zetten.

Harde claims mogen de fabrikanten niet zomaar doen. Zo besliste de rechter in 2010 dat de claim van Nutricia op zijn producten met ‘Immunofortis’ te stellig was. De receptuur zou het immuunsysteem verbeteren, maar daarvoor was maar beperkt bewijs. Onlangs bracht Nutricia daarvoor in de plaats melk met het gepatenteerde ‘Pronutra’ op de markt. Een ‘unieke mix’ van ingrediënten, waaronder een mix van de prebiotische vezels, vitamines A, C en D ‘ter ondersteuning’ van het immuunsysteem.

Fabrikanten van A-merken proberen zich vooral te onderscheiden met extra toevoegingen: probiotica die de darmflora ondersteunen, meervoudig onverzadigde vetzuren (LCP’s) voor calciumabsorptie, nucleotiden als bouwstenen voor DNA. Of deze extra’s de gezondheid van baby’s meer verbeteren dan de andere producten, die ook aan de wettelijke norm voldoen, is niet bewezen.

Kruidvat Standaard 1

Prijs: € 5,99 euro (800 gram)Gezondheid: Bijdrage aan wetenschap:

De vele huismerken zijn nog niet zo lang op de markt. Doorbraak was een rechtszaak in 2006 die Nutricia had aangespannen tegen Kruidvat. Het huismerk bracht een goedkoper alternatief op de markt en kopieerde daarvoor gepatenteerde onderdelen van Nutrilon. Dat mocht, oordeelde de rechter. Sindsdien is de voorsprong die de A-merken door hun onderzoeksactiviteiten van oudsher hadden, weinig waard. Vrijwel alle nieuwe componenten die de A-merken patenteren zijn door andere merken via een zijweg na te maken. Een klein beetje met de eiwitsamenstelling schuiven en een extra stof toevoegen is vaak al voldoende. Ook de ‘Pronutra’-formule kunnen andere merken makkelijk omzeilen, denkt Lafeber.

Er is voor producenten ook weinig ruimte voor variatie, want dat laat de wetgeving op het gebied van moedermelk niet toe. De belangrijkste bestanddelen zijn eiwitten, vetten en koolhydraten , mineralen, sporenelementen en vitamines. Die moeten er allemaal in voldoende mate in zitten, anders mag het product niet op de markt verschijnen. Verschillen in bijvoorbeeld de dosis linolzuur, calcium of Vitamine C bedragen vaak niet meer dan enkele milligram en zijn verwaarloosbaar.

De regelgeving in Brussel verplicht fabrikanten bovendien het grootste deel van hun receptuur vrij te geven. Op de verhouding tussen bepaalde vezels en wat technische details na staat alles gewoon op het etiket. Dat maakt het dus voor de huismerken makkelijk om de receptuur na te maken, zegt Astrid Smeets, kindervoedingsdeskundige van het Voedingscentrum. En stel dát een A-merk met doorslaggevend onderzoek komt waaruit blijkt dat één voedingsstof het leven van een kind echt verbetert, dan zal het merk verplicht zijn de vondst vrij te geven. „Anders kom je in de knoop met de kinderrechten. Je kunt kinderen niet achterstellen.”

Over de conclusie zijn de deskundigen het eens: er is vrijwel geen verschil tussen A-merken en huismerken als het gaat om voeding voor gezonde zuigelingen. Hooguit in smaak, maar die is vooral individueel bepaald.