Wieringa dolgelukkig met Libris

Tommy Wieringa en zijn vrouw Channa als bekend wordt dat hij de Librisprijs wint. (Foto Olivier Middendorp)

Een grote verrassing was het niet dat Tommy Wieringa de prijs won. Zelf noemde hij het eerder een „opluchting”. Maar blij was hij zeker.

Met een nachtelijke duik in de Amstel vierde schrijver Tommy Wieringa gisteravond de bekroning van zijn roman Dit zijn de namen met de Libris Literatuurprijs. Een moment voor de bekendmaking had hij geroepen dat hij met pak en al in de Amstel zou springen – en daar hield men hem aan. Aanvankelijk krabbelde hij nog terug. „Denk je dat ik gek ben? Dit is mijn trouwpak.” Maar om kwart over één sprong hij, in ondergoed, alsnog.
De jury prees Wieringa om zijn „stilistische bravoure en taalkundige sierlijkheid”. De schrijver, die het vijfgangendiner voorafgaand aan de uitreiking had ervaren als „de langdurigste executie die een mens kan doormaken”, ontving in het Amstel Hotel de prijs ter waarde van 50.000 euro. „Het is een opluchting”, zei Wieringa, die eerdere nominaties voor zijn romans nooit verzilverd zag worden. „Na een aantal vergissingen in mijn nadeel maakte de jury er nu één in mijn voordeel.”

Het werd dus geen dubbelslag voor Oek de Jong, wiens Pier en oceaan naast de roman van Wieringa werd getipt als favoriet. Zaterdag won De Jong met dat boek de Gouden Boekenuil, de grootste Vlaamse literatuurprijs (25.000 euro). „Maar ik wil deze er erg graag bij hebben”, zei hij aan het begin van de avond. Wel vreesde hij voor de concurrentie van Wieringa, die volgens hem „een soort magnetisme” had, waardoor hij de winst naar zich toe zou trekken.

De genomineerden verkeerden toen nog in zenuwen. Esther Gerritsen, kanshebber met Dorst, was ’s ochtends zeer vroeg wakker geworden „en dat zal vast met de prijs te maken hebben gehad”. Wieringa had zijn maandag ter afleiding tuinierend doorgebracht, zich onderwijl verheugend op het moment dat alles voorbij zou zijn. „‘Op dinsdag’, proostte ik zondagavond met mijn vrouw. Waarop zij zich hardop afvroeg of dat niet de titel was van een van de andere genomineerden.”

Dinsdag, van het Vlaamse schrijversduo Elvis Peeters, werd als outsider gezien, net als Euforie van Christiaan Weijts, dat gemengde kritieken kreeg. Dat webwinkel Bol.com die roman zondag in de digitale etalage zette zónder het woord ‘genomineerd’, hield de gemoederen bezig. De Librisprijs staat erom bekend de gedoodverfde favorieten nogal eens te passeren. „Een onverwachte winnaar zou leuk zijn”, wenste Weijts van tevoren. „Anders wordt het weer zo’n beleefd feestje.”

De man zonder ziekte van Arnon Grunberg zou het niet worden, wist zijn uitgever Vic van de Reijt al vrij zeker: Grunberg was namelijk niet aanwezig. „En dan weet je het wel.” Na de uitreiking schoot Van de Reijt de dolgelukkige winnaar aan: „Arnon had zijn geld op jou gezet. Dus hij heeft aan jouw overwinning ook nog een bedrag overgehouden.”

Wieringa’s uitgever, Henk Pröpper van de Bezige Bij, had er al „een goed gevoel” over, zei hij na de bekendmaking die rechtstreeks werd uitgezonden bij Nieuwsuur. „Ik had het idee dat de sleutel al verborgen zat in het juryrapport: ze merkten op dat Dit zijn de namen van de zes genomineerden de meest universele roman was”, aldus Pröpper. „Ik denk dat we in Nederland een behoefte hebben aan literatuur over grote vraagstukken als migratie en religie, en dan beschreven op een manier die groter is dan de kleine discussies of de in zichzelf gekeerde verhalen.” Dit zijn de namen verweeft het verhaal van de politieman Pontus Beg, die bevangen wordt door het verlangen Jood te zijn, met een verhaal over een groep vluchtelingen die in doodsnood over de steppe van een fictief Oost-Europees land trekt.

De jury, onder voorzitterschap van Clairy Polak, noemde Dit zijn de namen een „roman over twee explosieve thema’s”. „Toen ik hoorde dat de jury er die diepte in had herkend, was ik niet meer ongerust”, zei Wieringa na de uitreiking. „De verhalen die er nu toe doen gaan over geloof en integratie. Het is daarom een belangrijk boek voor me, omdat die grote onderwerpen de roman kwetsbaar maken. Die kwetsbaarheid is nu gehonoreerd.”