Vreemdelingen op gesprek over terugkeer nog voor afloop procedure

Het detentiecentrum op Schiphol. Foto ANP/ Marcel Antonisse

De Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) voert terugkeergesprekken met vreemdelingen die op dat moment rechtmatig in Nederland verblijven. Niet verschijnen op zo’n gesprek ziet de DT&V bovendien als niet meewerken aan terugkeer naar het land van herkomst.

Asieladvocate Barbara Wegelin van Everaert advocaten noemt zulke uitnodigingen van de Dienst “prematuur en onnodig traumatiserend”. Als zij aan de DT&V laat weten dat haar cliënten vanwege hun lopende procedure niet op zulke gesprekken komen, krijgt ze als reactie dat “niet komen kan worden beschouwd als niet meewerken aan terugkeer, ondanks dat dit nu nog niet aan de orde is”. Wegelin stuurde een klacht over de “intimiderende” houding van de DT&V naar de Nationale Ombudsman – die heeft de zaak nog in behandeling.

‘Gesprekken na eerste afwijzing zijn standaard beleid’

Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie zegt in een reactie dat zulke gesprekken met vreemdelingen na een eerste afwijzing standaard beleid zijn, om de procedures zo snel mogelijk te laten verlopen. “Zo kunnen we mensen vast informeren over de gevolgen van een eventueel negatief besluit. De gesprekken zijn informerend bedoeld. Dat de DT&V daarbij zou intimideren, herken ik niet.”

Bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de uitvoeringsorganisatie die vergunningsaanvragen beoordeelt, stellen asieladvocaten bovendien een verschil in werkhouding vast waar het om verschillende groepen vreemdelingen gaat. ‘Normale’ arbeidsmigranten krijgen volgens hen een andere behandeling dan asielzoekers of andere vreemdelingen. “Alleen mensen die beleidsmatig recht op asiel hebben, zoals op dit moment Syriërs, krijgen het voordeel van de twijfel,” zegt Marq Wijngaarden, die ook de Rus Aleksandr Dolmatov bijstond. Dolmatov pleegde in januari zelfmoord in zijn cel in detentiecentrum Rotterdam.

Vreemdelingendetentie volop in de aandacht

Vorige maand bleek dat de overheid, waaronder de IND en de DT&V, in de zaak-Dolmatov veel fouten maakte. Nu staat vreemdelingendetentie opnieuw in de aandacht, vanwege hongerstakingen in detentiecentra Schiphol en Rotterdam.