Column

De media

Wat opvalt in de massale media-aandacht voor Heleen van Royen en Patricia Paay is de aanwezigheid van de serieuzere kranten en omroepen. Dat is geen nieuw, maar wel een zich uitbreidend verschijnsel.

Van Royen haalt niet alleen de Linda, de Flair, de Viva en de Libelle, maar ook Het Parool en de Volkskrant en – vaste prik zelfs – Pauw & Witteman. Patricia Paay mocht naar De Wereld Draait Door en het culturele radioprogramma Kunststof. Het is de dames van harte gegund, ze hebben er soms zwaar voor moeten lijden met al die scheidingen.

De onserieuze media hebben daarentegen nooit belangstelling voor de serieuze cultuur. In dat opzicht kan van omgekeerd elitarisme worden gesproken.

Het is ondenkbaar dat RTL Boulevard een diepte-interview brengt met Oek de Jong over zijn roman Pier en oceaan. De Jong mag wel in dat programma verschijnen, maar alleen als hij uitgebreid wil uitleggen waarom hij zijn vrouw heeft verlaten voor Patricia Paay of Heleen van Royen. Zolang dat niet het geval is, zullen ze nog geen seconde aan hem besteden, zelfs niet als hij de Nobelprijs voor literatuur zou winnen.

De onserieuze media zijn in feite standsbewuster dan de serieuze media: ze beseffen terdege wie wel of niet tot hun klasse hoort en ze handelen daar consequent naar. Oek de Jong? Arnon Grunberg? Thomas Rosenboom? Komaan, dat is allemaal zo moeilijk en negatief, daar kunnen we onze lezers en kijkers niet mee lastigvallen. De serieuze media zijn hier veel onzekerder over, ze twijfelen voortdurend tussen hoge en lage cultuur en maken dan vaak halfslachtige keuzes.

Ik denk niet dat Paul Witteman thuis voor zijn boekenkast graag wil worden aangetroffen met de laatste autobiografisch getinte werken van Van Royen en Paay (voor Jeroen Pauw durf ik mijn hand niet in het vuur te steken), maar als zijn redactie wil dat hij Van Royen als een serieuze schrijfster behandelt, dan doet hij dat. Kijkcijfers, nietwaar. Het resultaat is onvermijdelijk even slap als al die boeken.

De enige reden dat we Patricia Paay nog niet met haar autobiografie bij Pauw & Witteman hebben mogen aantreffen, is vermoedelijk dat die geschreven is door Bert van der Veer, regisseur van dat programma. Ze willen in die kringen nog wel beschuldigd worden van kruisbestuiving, maar liever niet van incest.

De Volkskrant bracht in zijn zaterdagse magazine een groot interview met Van Royen. Haar blote kont op de cover suggereerde schaamteloze onthullingen in het artikel, maar dat viel wel mee (of tegen). In totaal besteedde de Volkskrant negen pagina’s aan deze zogenaamd openhartige schrijfster, toch weet je aan het einde nog steeds niet waarom ze haar goeie, ouwe, hondstrouwe Ton verlaten heeft. Half Nederland had het al jaren zien aankomen, maar Heleen begrijpt het nog altijd niet helemaal, ze „zit nog steeds in dat proces”.

Om haar daar uit te helpen – ze is vaak depressief – moeten we allemaal dat boek kopen. De tijd dringt, want ik begrijp dat ook de seks in haar boek nogal tegenvalt. De uitgever vond het te weinig en Heleen zelf noemt de seks „vaak ook heel treurig”.

Patricia Paay is er ook al zo somber over, ze wil nooit meer een vaste partner. Wie toch nog met haar naar bed wil, moet beseffen dat hij in haar volgende boek terechtkomt, net als David Bowie en Waylon nu. Ik raad het af. Het risico is groot dat je na afloop alleen maar te horen krijgt dat zij hoger konden zingen dan jij.