93-jarige voormalige kok in Auschwitz opgepakt

Een 93-jarige man die tussen 1941 en 1945 in het concentratiekamp Auschwitz heeft gewerkt als kok, is gisteren in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg gearresteerd op verdenking van medeplichtigheid aan de moord op honderdduizenden slachtoffers van het naziregime, voornamelijk joden.

De man, die geboren werd in Litouwen, in 1956 naar de Verenigde Staten emigreerde maar daar in 1982 werd uitgewezen omdat hij zijn naziverleden had verzwegen, behoort tot een groep van mogelijk vijftig oud-kampbewaarders waarnaar onderzoek wordt gedaan door het centraal orgaan voor de opheldering van nationaal-socialistische misdaden, dat is gevestigd in Ludwigsburg. Dit orgaan heeft vorig jaar twee vooronderzoeken afgerond en de informatie doorgegeven aan justitie.

Het Wiesenthal-Centrum in Israël, dat zich inzet voor de vervolging van oud-nazi’s, is blij met de arrestatie. Volgens het centrum stond de 93-jarige vierde op hun lijst van meest gezochte nazimisdadigers die nog in leven zijn.

De man, die zich na zijn terugkeer uit de VS in het Zuid-Duitse Aalen vestigde, zou lid zijn geweest van de beruchte SS-afdeling Totenkopf-Sturmbann. Hij heeft in Auschwitz gewerkt als kok, niet van de gevangenen maar van de SS-ers die er werkten. Dat gaf hij vorige maand toe in een gesprek met de krant Welt am Sonntag .

Dat de man nu vervolgd wordt, is mede het gevolg van het vonnis tegen de voormalige kampbewaker John Demjanjuk twee jaar geleden. De rechtbank achtte destijds individuele betrokkenheid van Demjanjuk, die in het vernietigingskamp Sobibor werkzaam was geweest, bij de moorden niet bewezen, maar vond zijn aanwezigheid alleen al voldoende voor een veroordeling. Hij had als bewapende bewaker het kamp kunnen ontvluchten. Door dat niet te doen maakte hij „deel uit van een vernietigingsmachinerie”, aldus het vonnis tegen Demjanjuk. Eerder hadden Duitse rechters steeds direct bewijs van betrokkenheid bij een concrete moord of mishandeling geëist.

In oktober 2011, een half jaar na het proces tegen Demjanjuk, besloot de Duitse justitie een laatste poging te doen om oorlogsmisdadigers uit de Tweede Wereldoorlog te berechten. Honderden ‘slapende’ onderzoeken naar bewakers van concentratiekampen werden heropend.