Waarom Israël dit weekend twee keer aanviel

Syrië // Israël bestookte gisteren en vrijdag wapentransporten Amerika weegt zijn opties: wel of niet ingrijpen De juiste keuze bestaat niet

A member of the Free Syrian Army holds his weapon as he sits on a sofa in the middle of a street in Deir al-Zor, in this April 2, 2013 file photo. The United States believes with varying degrees of confidence that Syria's regime has used chemical weapons on a small scale, the White House said on Thursday. But it added that President Barack Obama needed "credible and corroborated" facts before acting on that assessment REUTERS/Khalil Ashawi/Files (SYRIA - Tags: CIVIL UNREST CONFLICT) REUTERS

Israël voerde gisteren een luchtaanval uit bij de Syrische hoofdstad Damascus. Het doelwit zou een lading raketten zijn die op weg was naar de Libanese opstandelingenbeweging Hezbollah. De aanval volgde op een soortgelijke aanval, vrijdag. De regering zegt officieel niets over dit soort acties, zwijgen is standaard. Oud-generaal Uri Sagi wil vanuit zijn ruime ervaring in het leger wel zeggen hoe híj denkt dat Israël nu naar de situatie in Syrië kijkt.

Wat is op dit moment Israëls grootste zorg wat Syrië betreft?

„Dat het regime controle over de strijd verliest en dat er vijandigheden uitbreken, bedoeld of niet, tussen Syrië en Israël aan de grens op de Golan Hoogvlakte – zoals nu al af en toe gebeurt.”

Zijn het niet de chemische wapens, momenteel breed uitgemeten in de media, waar Israël zich het meest druk om maakt?

„Nee. Israëliërs zijn altijd heel nerveus en bezorgd, waarschijnlijk wegens ons Holocaustverleden. Maar veel mensen overdrijven als het gaat om de dreiging van chemische wapens. Ze zijn niet zo makkelijk te vervoeren of te gebruiken door de Libanese Hezbollah of jihadisten. Bovendien hebben Israëlische inlichtingen, die zeer betrouwbaar zijn, niet uitgewezen dat ze in verkeerde handen zijn gekomen. En mochten wij overdracht van chemische wapens vaststellen, dan bombardeert Israël het transport. Dat is een paar maanden geleden al gebeurd, met een transport luchtafweerraketten op de grens tussen Libanon en Syrië, dat is dit weekend gebeurd met een lading geavanceerde raketten en dat zal zo nodig weer gebeuren, of het nou om chemische wapens gaat of andere wapens die Israël niet in handen van Hezbollah wil hebben.”

Israël zegt dat zijn rode lijn bij de overdracht van chemische wapens ligt. De Verenigde Staten leggen de rode lijn bij het gebruik van chemische wapens, zei Obama eerder. Is er onenigheid tussen de bondgenoten?

„Je moet Obama zelf vragen wat een rode lijn voor hem betekent. Maar onenigheid is te sterk uitgedrukt. Naar mijn weten is er geen twijfel over twee zaken: inlichtingen delen we en wat betreft beleid zitten we in de meeste gevallen op één lijn. Meer wil ik daar niet over kwijt. Ik houd niet van gepraat over rode lijnen, maar Israëls beleid is duidelijk: we staan niemand in het Midden-Oosten toe om massavernietigingswapens naar vijandige regimes of organisaties te sturen.”

Israël heeft de chemische wapens liever in handen van het regime van Assad? Met andere woorden: Israël hoopt dat Assad aan de macht blijft?

„Ja, Israël wil Assad aan de macht in Syrië, hij hield de grens veertig jaar rustig. Ik ben er absoluut niet van overtuigd dat een nieuw regime in Syrië beter is voor het Westen en voor Israël in het bijzonder. Begrijp me niet verkeerd: Assad is niet mijn beste vriend, maar hij is relatief stabiel en betrouwbaar. En zijn vertrek is niet aanstaande, dus wat dat betreft maak ik me weinig zorgen.”

Het Israëlische leger hield vorige week echter een onverwachte training in het noorden, met tweeduizend reservisten, bedoeld om een invasie van Libanon te oefenen.

„We bereiden ons altijd voor op oorlog, dat moet wel. Het is de taak van ons leger. Maar ik denk niet dat Israël binnenkort Libanon binnenvalt. Waarom zouden we. We moeten ons niet bemoeien met Libanon of Syrië, want we kunnen wat daar gebeurt niet in ons voordeel beïnvloeden. We moeten militaire actie tot het minimale en hoogstnoodzakelijke beperken en verder onze mond houden.”

Netanyahu heeft zijn kabinet herhaaldelijk tot zwijgen gemaand. Toch klappen Israëlische gezagsdragers telkens uit de school.

„Ja, Israëliërs kunnen moeilijk hun mond houden. Maar dat is in dit geval verkeerd. We moeten in het openbaar geen partij kiezen. We moeten volledig achter de schermen werken. We praten met de VS, Europa en ook met Arabische landen. Daar kunnen we wel aan wat touwtjes trekken.”

Wat verwacht Israël van de internationale gemeenschap? In het Westen wordt gepraat over het bewapenen van rebellen, en zelfs internationale interventie. Probeert Israël dat te voorkomen?

„Ja natuurlijk. Tussen de rebellen zitten extreem radicale en religieuze organisaties als Al-Qaeda. Het Westen denkt dat de rebellen lieverdjes zijn, maar het zijn slechteriken. We moeten internationale interventie voorkomen, tenzij vijandige elementen in Syrië onze zogenoemde rode lijn overgaan. Dan treden we op. Met of zonder bondgenoten.”

    • Leonie van Nierop