Scherpe monoloog over kunst en leven

Theater

There is a discussion. Een monoloog van Nieuw West. Gezien: 2/5 Theater Kikker, Utrecht. Tournee t/m 28/5. Inl: nieuwwest.com ****

Ruw en rauw, dwingend: zo spreekt acteur Marien Jongewaard in zijn monoloog There is a discussion de toeschouwers aan. Hij zit achter een kleine tafel. Voor hem een stapeltje papier waarop het levensverhaal staat opgetekend van de Italiaanse beeldhouwer Marino Marini (1901-1980) – die nu uit de dood is herrezen.

Het verhaal toont opvallende gelijkenis met de autobiografie van Jongewaard. Auteur Rob de Graaf schreef deze weergaloos scherpe, hoekige monoloog van de strijd van een kunstenaar om te overleven.

Hoekig is ook de speelstijl van Jongewaard. Hij schiet heen en weer tussen verstilling en woede. Fantastisch is zijn uitval dat hij „geen kunst wil maken als educatief project”. Zijn artistieke inzet is hoog: kunst heeft een intrinsiek bestaansrecht. Al in de na-oorlogse wederopbouwwijk Nieuw West leefde in Marini, alias Jongewaard, het hevige verlangen naar de roes en bevrijding die kunst kan geven. Jongewaards mimiek en gebarentaal missen elke esthetiek. Met verwrongen gezicht maakt hij ons deelgenoot van zijn innerlijke gevecht. Er ontstaat pas stilering als hij ter afwisseling een gedreven dans uitvoert op een felrood podium.

Onder zijn wild bewegende, blote voeten staan de woorden ‘Schoonheid en dood’ geschreven, Marini’s artistieke credo, ontleend aan de Franse theatervernieuwer Antonin Artaud. Die introduceerde met zijn ‘theater van de wreedheid’ (Le théâtre de la cruauté, 1938) een nieuwe speelstijl.

In de triomfantelijke slotdans toont Jongewaard een tatoeage onder zijn arm, bestaande uit vijf sterren. Alleen door zonder voorbehoud in zichzelf te geloven, in zijn lichaam en in zijn werk, kan de kunstenaar in deze tijden van bedreiging overleven.