Column

Potje handhaven

Er leek meteen al iets niet te deugen aan die inval op camping Maaszicht in Kerkdriel. Om half vijf in de ochtend had de politie het terrein op 27 november afgesloten. Tachtig opsporingsambtenaren, preventief fouilleren. Een politieboot bewaakte intimiderend de rivier. Toen de politie uren later weer inpakte, reed de campingeigenaar me huilend over het terrein. Langs veertig jaar oude caravannetjes ging het, vaak nog in bezit van de eerste eigenaren.

Een camping voor de onderklasse, schreef ik hier toen. En een waarnemend burgemeester (Dick de Cloe, PvdA), die was aangesteld om een eind te maken aan een verziekte bestuurscultuur in Maasdriel. Deze camping leek meteen al doelwit van een opzichtig potje handhaven. Bij de persconferentie op het gemeentehuis viel vooral op hoeveel officiële instanties, van Openbaar Ministerie tot Belastingdienst, de actie als ‘ketenpartner’ steunden. De burgemeester gebruikte een merkwaardig woord: verwonderadressen. Dat bleken plaatsen waar instanties graag rondneuzen – ook zonder duidelijke aanleiding.

Wat rechtvaardigde dit alles? De politie sprak, uiterst vaag, over „iets met wapens”. Maar niemand begreep wát precies – misschien die dronken man die anderhalf jaar eerder bij een café buiten het terrein met een wapen zwaaide?

De Nationale Ombudsman heeft over deze onbegrijpelijke actie nu een rapport geschreven. Zelfs voor wie gewend is aan het onomwonden taalgebruik van Alex Brenninkmeijer, is zijn oordeel snoeihard. Het wemelt van woorden als „onzinnig”, „opportunistisch”, „onbegrijpelijk”, „niet behoorlijk”, „geen eerlijk spel”, en „in strijd met de integriteit”.

En Brenninkmeijer onderzocht nog een tweede actie, vlakbij. Een maand eerder werd preventief gefouilleerd op de A2 bij Geldermalsen: volgens de politie een vluchtroute na woninginbraken in de gemeente. Ook hier voldeed het gezag niet aan de voorwaarden, constateerde de Ombudsman. Bovendien ontdekte hij iets verontrustends: toen de burgemeester van Maasdriel de camping aanwees als ‘veiligheidsrisicogebied’ om zijn inval te rechtvaardigen, gebruikte hij exact dezelfde motivering als de burgemeester in Geldermalsen. Alleen ging het dáár over een snelweg en inbraken, niet over wapens of een camping. De Ombudsman concludeert dan ook dat de motivering in Maasdriel simpelweg „met knippen en plakken” uit het besluit van Geldermalsen is gekopieerd. Of er een gegronde reden was om burgers te fouilleren, hun bezittingen door te neuzen? Dat donderde niet. De buren deden het, dus wij ook.

Intussen heet het gemakshalve een ‘inschattingsfout’ als twee tamelijk suffe republikeinen goed getimed van de Dam worden verwijderd. De Nationale Ombudsman laat zien dat dit soort creatief, om niet te zeggen hondsbrutaal negeren van de wet door ordehandhavers ook in de provincie al een tijdje gebruikelijk is.

Híj noemt het wat het is: „een schoolvoorbeeld” van „misbruik van bevoegdheid”.

Margriet Oostveen schrijft op deze plek een wisselcolumn met Arjen van Veelen.