Olympische droom in skeelermekka

Skeeleren is wereldwijd groter dan schaatsen. Boegbeelden als de broers Michel en Ronald Mulder maken volop reclame. Maar een doorbraak in Nederland blijft uit.

Ronald Mulder, hier aan kop van het veld in Heerde, is mede dankzij zijn schaatsloopbaan één van de Nederlandse smaakmakers in het skeeleren. Foto Eric Brinkhorst

Ruisende bomen rondom de baan in plaats van dweilorkesten, een bladblazer als dweilmachine en geen klappende ijzers op ijs maar suizende wieltjes op asfalt. Wat Thialf is voor het schaatsen, is Heerde voor het skeeleren. Uit de luidsprekers klinkt zachtjes Abba’s Dancing Queen, tot de speaker alweer de volgende serie aankondigt op de 500 meter voor junioren B. „Welkom in het mekka van het skeeleren”, zegt Bertus Dokter, voorzitter van Skeelerclub Oost Veluwe. „Hier is het in 1986 begonnen.”

Ruim vierhonderd skeeleraars uit twintig landen – van Colombia tot de VS, Taiwan of Nieuw-Zeeland – kwamen in het weekeinde in Heerde aan de start voor de vierde Europa-Cup-wedstrijd van dit seizoen. Onder hen de complete wereldtop en boegbeelden die hun sport combineren met schaatsen, zoals de Belg Bart Swings en de Nederlandse tweeling Ronald en Michel Mulder, regerend wereldkampioen op skeelers (500 meter) en schaatsen (sprint). Volop zon, mooie wedstrijden. Maar lang niet zo veel pers en publiek als ’s winters rond het ijs van Thialf. Wat heeft schaatsen dat skeeleren mist? „Niks”, stelt Michel Mulder. „Of toch. Status. Deze sport zou olympisch moeten worden. Dan komen de mensen wel.”

Spectaculaire inhaalmanoeuvre van Ronald Mulder zaterdagmiddag in zijn serie op de 500 meter. Zie Colombiaanse topatleten imponeren op de 300 meter tijdrit. En Swings zal ’s avonds de show stelen door het complete peloton te dubbelen op de puntenkoers. Langs de boarding van de prachtig gelegen arena de overige deelnemers en familie, hun tenten opgeslagen aan de rand van het complex. Samen eten of voetballen in het gras, de modernste wieltjes met elkaar uitwisselen. Sport zoals sport bedoeld is. „Ietsje losser dan het schaatsen”, typeert Michel Mulder.

Wie zegt dat skeeleren – of inlineskaten, zoals schaatsbond KNSB de nieuwste discipline liever noemt – geen topsport is? „Het niveau van de top ligt superhoog”, stelt Swings. De veelvoudig wereldkampioen levert zelf het beste bewijs: met zijn skeelerachtergrond won hij binnen drie jaar de wereldbekerfinale 1.500 meter in het schaatsen. De broers Mulder openden in Nederland de ogen. „Ze zeiden hier altijd dat skeeleren slecht was voor topschaatsers”, zegt bondscoach Desley Hill. „Door de prestaties van Michel en Ronald is die mening 180 graden gedraaid.” En Nederland klom in zeven jaar van plaats 28 naar nummer vijf van de wereld.

Schaatsers staan aan de wieg van de skeelersport in Nederland. „Het is hier op de Veluwe ontstaan als een soort kermisattractie”, vertelt voorzitter Dokter uit Heerde. „Marathonschaatsers Dries van Wijhe, Henri Ruitenberg, Jan-Eise Kromkamp waren voorlopers. Je hebt grote clubs in Staphorst en Oldebroek, maar die willen een wedstrijd als de Europa Cup principieel niet op zondag. Bij ons staat de gemeente er achter. Eerst naar de kerk, dan skeeleren. En op zondag is het clubhuis dicht.”

Vanaf de Veluwe de sport uitrollen over Nederland, zoals de schaatsbond wil? „Het westen loopt nog wat achter”, zegt Dokter. De EK in Almere, eind juni, gaat hem niet ver genoeg om de sport landelijk te promoten. „We moeten een brug slaan naar Amsterdam. Daar zitten ook jongens die gek van skeeleren zijn. Ze trainen er gewoon tussen de tramrails door, heb ik gehoord. Er is nu sprake van een NK schaatsen in het Olympisch Stadion. Dan kun je beter een mooie skeelerwedstrijd houden.”

Internationaal blijft de sport groeien. „Aan WK’s doen meer dan vijftig landen mee van alle continenten”, aldus Henk van Os, bestuurlid van de Europese bond. „Twintig jaar geleden was het simpel: waar geen schaatsen was, had je rolschaatsen. Daarom zijn zuidelijke landen zo goed vertegenwoordigd.” De Europa Cup is de belangrijkste wedstrijdcyclus. „Zoals de wereldbeker schaatsen. Volgend jaar willen we twee blokken van vier topwedstrijden.”

Vooralsnog is elke flits bij Studio Sport winst. Het wedstrijdschema in Heerde wordt er in de namiddag zo nodig voor aangepast, al moeten de juryleden wel eerst eten. Dokter: „Ze zitten al vanaf half tien langs de baan.” Financieel kan de sport niet tippen aan concurrenten als squash of honkbal, die ook strijden voor de olympische status in 2020. „Het gaat er niet om wat eerlijk is maar wat geld oplevert”, stelt Hill realistisch.

Skeeleren olympisch, zoals bondscoach en sporters vurig bepleiten? „Er is al jarenlang een lobby”, zegt bestuurder Van Os. „Maar dit is een spectaculaire sport, die je moet zien. In augustus zijn de WK in Oostende, IOC-voorzitter Jacques Rogge heeft zijn komst al aangekondigd. Een paar dagen later valt de beslissing.”